248 PHONOGRAPHIE. 



Ware toonsckryvers zijn de later door duhamel en door wertheim 

 uitgevonden en gebezigde toestellen. Beide komen daarin met elkan- 

 der overeen, dat men daarin aan een toongevend ligchaam, en wel 

 aan dat deel daarvan, dat bij het trillen zich het sterkst beweegt, 

 eene stift bevestigd vindt, die mede trilt, zoodat de punt daarvan 

 heen en weder wordt bewogen. In den eerstgenoemden toestel nu 

 bevindt zich in de onmiddellijke nabijheid dier punt een met eene 

 dunne laag lampzwart bedekte cylinder , die met eene gelijkmatige 

 snelheid rondgedraaid wordt en zich daarbij schroefvormig voortbe- 

 weegt. De schrijfspits neemt nu het lampzwart weg op alle plaatsen 

 waar zij bij hare bewegingen aan den cylinder raakt, en men ver- 

 krijgt dus bij elke proef op dezen cylinder eene zigzaglijn, waaruit 

 en waarop men als de omwentelingssnelheid des cylinders bekend is, 

 de hoeveelheid trillingen in eenen bepaalden tijd , dus de hoogte des 

 toons , en bovendien de trillingwijdte , dat is de sterkte van den toon , 

 de meerdere of mindere regelmatigheid der trillingen enz. kan bere- 

 kenen of aflezen. Slechts in nevenbijzonderheden is de toestel van 

 wertheim onderscheiden van dien van duhamel. Hoe belangrijk voor 

 de geluidsleer en de mechanica nu ook de uitkomsten wezen mogen , 

 door deze beide geleerden met deze toestellen verkregen, het is klaar, 

 dat zij het probleem, dat ons hier bepaaldelijk bezig houdt, geene 

 schrede verder bragten. Immers, vertoonden zij in dit opzigt aan den 

 eenen kant eenen aanmerkelijken vooruitgang , daar zij eene geheele 

 rij van toonen achtereen konden opschrijven, elk op eene wijze, die 

 blijvend herkenbaar is, aan den anderen kant werd dit voordeel we- 

 der geheel uitgewischt door de omstandigheid , dat alleen de toonge- 

 vende ligchamen zelve dit opschrijven moesten verrigten. 



Geheel hetzelfde geldt van de proefnemingen van schafgotsch 

 en van lissajous , die wij hier slechts noemen omdat zij beide 

 wel is waar zigtbare enekten van toonen opleveren , maar toch 

 tot het opschrijven daarvan slechts zeer indirekt betrekking hebben. 



Nu omstreeks twee jaren geleden werden er eerst eenige korte en 

 daarna meer omstandige berigten verspreid aangaande Ie phonautographe, 

 appareil pour la fixation graphique des bruits , des sons et de la voix , par 

 monsieur leon scott. Men ziet, dit werktuig beloofde naar zijne 



