ALCHEMIE. 271 



zoodat het scheen, dat zijne tinctuur, welke in een rood poeder 

 bestond, eene zoogenaamde particuliere, d. i. slechts voor één bepaald 

 metaal geschikte tinctuur was. De vrouwen konden evenwel niet 

 zwijgen en zoo geschiedde het, dat men in den omtrek weldra begon 

 te spreken van den goudmaker , die bij friedrich woonde. Dit be- 

 woog sehfeld om tegen eene groote jaarlijksche uitkeering van keizer 

 FRANS I een protectorium te vragen tot het vervaardigen van kost- 

 bare verfstoffen uit inlandsche voortbrengselen, ten einde zoo aan de 

 praters den mond te stoppen. Dit belette evenwel niet, dat de kei- 

 zerin maria theresia, die, gelijk bekend is, zich juist niet veel om 

 haren gemaal bekommerde , sehfeld op zekeren nacht deed opligten 

 en naar Weenen voeren, waar hij streng ondervraagd en eindelijk 

 gegeesseld werd om hem zijn geheim te ontrukken , — eene wreed- 

 heid, die echter zonder gevolg bleef. 



Daar deze zaak ruchtbaar werd en het publiek er zich aan ergerde , 

 werd sehfeld naar de vesting Temeswar gezonden. De kommandant 

 dier vesting, de generaal von engelshofen, trok zich hem aan en 

 deed pogingen om zijne bevrijding bij de keizerin te bewerken, die 

 echter niet slaagden. 



Keizer frans, die veel met alchemie op had, hoorde nu zooveel 

 van sehfeld , dat hij , bij gelegenheid van eene wilde zwijnenjagt in 

 het Rodauner bosch , den badmeester friedrich liet roepen en dezen 

 ondervroeg. Het schijnt, dat de keizer daarop van de keizerin ver- 

 kregen heeft, dat de gevangene hem werd overgelaten. Althans sehfeld 

 werd nu uit de vesting ontslagen en schijnbaar in vrijheid gesteld, 

 doch onder bewaking van twee officieren, die hem overal moesten 

 vergezellen. Met dezen maakte sehfeld verscheidene kleine reizen, 

 en deed in hunne tegenwoordigheid menige belangrijke chemische 

 proefneming, waarvan de keizer het verslag altijd met veel genoegen 

 hoorde. Op eenmaal echter was niet slechts sehfeld, maar waren 

 tegelijk met hem ook zijne beide geleiders verdwenen, en ondanks 

 alle nasporingen kon men nergens weder iets van hen te weten 

 komen. Schmieder houdt het er evenwel voor , dat sehfeld de be- 

 werker is geweest van eene te Amsterdam en eene andere te Halle 



