272 ALCHEMIE. 



in Saksen in 1750 door een vreemdeling verrigte transmutatie. Wat 

 hiervan zij , laat ik in 't midden. 



Het raadselachtige van deze alchemisten ligt niet zoozeer in de 

 transmutatiën , die aan hen worden toegeschreven — deze toch zijn 

 van geen anderen aard, dan die, welke het gerucht ook aan erkende 

 bedriegers toeschreef, — maar meer in hunne geheele handelwijze 

 en persoonlijkheid. Vooral is dit op seton, philaletha en laskaris 

 van toepassing, — minder op wagnereck en sehfeld. Wat noopte 

 de drie eersten , van wie men vrij stellig weet, dat zij nergens po- 

 gingen aanwendden om van anderen geld te erlangen en daarentegen 

 veel geld te koste legden aan de uitbreiding van het geloof aan de 

 alchemie , — wat noopte hen zóó te handelen ? Of de verhalen aan- 

 gaande deze mannen in alle bijzonderheden al dan niet juist zijn, doet 

 niets ter zake , daar het vreemde dier verhalen meer ligt in hetgeen 

 zij ons niet zeggen, dan in de gebeurtenissen zelve. Intusschen is er 

 ook in deze laatste veel zonderlings. Wat bewoog b. v. laskaris 

 zich zooveel moeite te geven, als hij zich inderdaad gegeven heeft, 

 ter bevrijding van bötticher , wien hij maar weinig kende , en die 

 zijn ongeluk aan zijne eigene praalzucht te wijten had? Deze vragen 

 zijn niet gemakkelijk te beantwoorden. Maar wie kan zich altijd 

 rekenschap geven van de beweegredenen, die den mensch nopen om 

 zóó en niet anders te handelen? Wie kan daarbij zeggen, waartoe 

 iemand komen kan, gedreven door de zucht om zich bij de wereld 

 een aanzien van geheimzinnige grootheid te geven, — eene zucht, 

 die misschien tot evenveel kwakzalverijen en bedriegerijen aanleiding 

 heeft gegeven als de begeerte om zich te verrijken? De beschei- 

 denheid en terughouding, waardoor de drie genoemde alchemisten zoo 

 gunstig afsteken bij verre de meesten hunner confrères, moest den 

 goeden dunk, dien zij wenschten in te boezemen, zeer verhoogen en 

 werd bovendien door de voorzigtigheid dringend aanbevolen. 



Wat hebben wij nu over de alchemie te denken? Een kort woord 

 daarover moge dit opstel besluiten. 



