282 DE BOUWKUNST DER DIEREN. 



vermogens van zijnen geest zijn, maar niet de marionettenpop , welke 

 door de draden der verbeelding met haar gevolg van blinde hartstog- 

 len, neigingen en lusten, dweeperij en bijgeloof', wordt in beweging 

 gebragt. Het is daarom, dat het zich bezig houden met den zooge- 

 naamden tafeldans, klopgeesten en andere dergelijke zaken geenszins 

 zoo onschuldig is, als het oppervlakkig schijnt, omdat de verbeelding 

 dreigt het verstand op een dwaalspoor te brengen, en de ondervinding 

 leert , dat in onze zich verlicht noemende negentiende eeuw nog 

 menigeen aan dit gevaar is blootgesteld. 



Doch welligt beschuldigen mij mijne lezers reeds van zelf door 

 mijne verbeelding Ie worden medegesleept en geheel af te wijken 

 van het pad, dat ik hun voorgesteld heb met mij in te slaan. Welk 

 verband toch is er tusschen de verbeelding, die iemand in den waan 

 brengt, dat eene tafel een bezield wezen is, en de bouwkunst der 

 dieren ? 



Geduld slechts, dit verband zal weldra blijken. Ik moet mijne 

 lezers slechts verzoeken mij met hunne aandacht nog eenige oogeu- 

 blikken langer te willen volgen. 



Ik heb bij voorkeur tot hiertoe alleen van menschelijke handelin- 

 gen gesproken, omdat wij over de drijfveêren daarvan eigenlijk al- 

 leen met zekerheid kunnen oordeelen. Nu zagen wij, dat onder die 

 menschelijke handelingen, zelfs onder diegene, waaraan wij het ken- 

 merk der doelmatigheid geenszins kunnen ontzeggen, verscheidene 

 zijn, die geschieden kunnen zonder dat de handelende persoon zich 

 daarvan bewust is. Alle de tot hiertoe genoemde handelingen ver- 

 onderstelden echter reeds eene zekere ondervinding en oefening van 

 de spieren, die de beweging te voorschijn roepen. Maar ook het 

 denkbeeld, dat door die beweging verwerkelijkt moet worden, is 

 niet op eens ontstaan. Het voor den geest zwevende beeld , b. v. 

 van de toonen, die een muziekstuk vormen, van de lijnen en tinten, 

 die een landschap terug roepen , van de honderde steken , die eene 

 breikous daar zullen stellen, is het voortbrengsel eener vroeger, 

 dikwerf met veel moeite verkregen ervaring. 



Anders echter is het met sommige andere handelingen , die noch 

 ervaring, noch oefening vorderen, maar waartoe de geschiktheid in- 



