284 DE BOUWKUNST DER DIEREN. 



waarnemers reiken, van alle individu's der soort, die vroeger geleefd 

 hebben. 



Nog spint de spin haar web als ten tyde van Ariadne , nog bou- 

 wen de bevers hunne woningen op dezelfde wijze als waarvan de 

 vroegste hen betreffende berigten gewag maken. 



Hieruit zijn wij geregtigd het besluit af te leiden, dat het instinkt 

 der dieren in het allernaauwste verband staat tot hunne geheele be- 

 werktuiging en daarvan het onmiddellijk gevolg is. Elke diersoort 

 heeft zyn eigen instinkt , evenals zijne eigene gedaante , grootte , kleur 

 en inwendig maaksel. Veranderen deze, dan ondergaat ook het in- 

 stinkt eene verandering, waarvan onze huisdieren eene menigte voor- 

 beelden aanbieden. 



Echter zoude men te ver gaan, indien men daarom, gelijk door 

 sommigen gedaan is, de dieren als enkel werktuigen beschouwde, 

 wier handelingen alleen het gevolg zijn van blinde aandriften, die zij 

 mede ter wereld bragten. Integendeel, het laat zich in zeer vele 

 gevallen bewijzen , dat ook de dieren door de ervaring geleerd wor- 

 den, dat velen hunner een zeer getrouw geheugen bezitten, zoowel 

 voor hetgeen hun aangenaam als onaangenaam bejegend is, en dat zij 

 hunne gedragingen dienovereenkomstig wijzigen. Dikwijls ziet men 

 hen daarbij handelen met eene zekere mate van overleg, hetwelk toont, 

 dat zij het verband tusschen oorzaak en gevolg, zooals zij het dooi- 

 de ondervinding hebben leeren kennen , zeer goed weten in te zien. 

 Ik zoude te uitvoerig worden, wanneer ik dit hier ter plaatse door 

 voorbeelden wilde staven; doch ik meen mij gerust te mogen beroe- 

 pen op de ervaring van mijne lezers, om te mogen vaststellen, dat 

 elk dier , behalve het instinkt , ook hoogere vermogens bezit , waar- 

 door het zich als een bezield wezen, dat is als een wezen, het- 

 welk zich van vele zijner handelingen volkomen bewust is, aan ons 

 openbaart. 



Vandaar dan ook, dat, in weerwil der groote overeenkomst, welke 

 de woningen der dieren van dezelfde soort aanbieden , er toch niet 

 zelden kleinere of grootere wijzigingen in worden aangetroffen , die ge- 

 tuigen , dat hunne bouwkunst , al heeft zij ook het instinkt ten grond- 

 slag, toch ook door ervaring geleid wordt, daar deze wijzigingen 



