DE BOUWKUNST DER DIEREN. 285 



beantwoorden aan de omstandigheden , waaronder zij bouwen. De 

 eerste webjes , die de pas uit de eitjes gekomen spinnetjes vervaar- 

 digen, gelijken elkander zoozeer, dat een geoefend oog het een niet 

 van het andere onderscheiden kan. Maar wordt de spin grooter, 

 heeft zij reeds meermalen een net gemaakt of haar door de eene of 

 andere oorzaak beschadigd web hersteld, dan heeft zij geleerd zich 

 te schikken naar de omstandigheden, en, hoewel de grondvorm, de 

 type van alle webben derzelfde soort dezelfde blijft , zoo valt het 

 niet moeijelijk daarin verschillen te herkennen , die ontstaan zijn dooi- 

 den grooteren of kleineren afstand der takken , der bladeren of van 

 andere voorwerpen , waartusschen het web is uitgespannen. En deze 

 zelfde opmerking is van toepassing op de bouwkunst van elk ander 

 dier. Zij wijst ons als met den vinger aan, dat het dier, ofschoon 

 oorspronkelijk door een blind instinkt gedreven en geheel onwillekeu- 

 rig handelende, zich later tot op eene zekere hoogte van het waar- 

 om zijner handeling bewust wordt en daardoor een zeker voorgesteld 

 doel tracht te bereiken. 



Niet altijd echter is het eene gemakkelijke zaak om in de hande- 

 lingen der dieren behoorlijk te onderscheiden , wat aan het instinkt 

 en wat aan hoogere , door ervaring ontwikkelde vermogens moet wor- 

 den toegeschreven. 



Trouwens, ook zelfs bij den mensch is het vaak moeijelijk met 

 zekerheid aan te wijzen, hoe groot het aandeel is, dat aangeboren ge- 

 schiktheid, vatbaarheid, aanleg, neiging aan zijne handelingen hebben. 

 Doch in het algemeen kan men stellen , dat , naar mate een dier op 

 eenen hoogeren trap staat, het instinkt meer op den achtergrond , de 

 hoogere vermogens meer op den voorgrond treden. Van daar dat juist 

 die dieren, welke het meest tot den mensch naderen , ook het geringste 

 instinkt bezitten. Niet door honden, door paarden, door olifanten, 

 maar door de bevers, die in werkelijkheid zeer domme dieren zijn, 

 wordt eene groote kunstvaardigheid in het bouwen hunner woningen 

 aan den dag gelegd. Niet de klasse der zoogdieren levert de tref- 

 fendste voorbeelden van zulk eene verwonderlijke kunstvaardigheid, 

 maar die der op oneindig lageren trap staande insekten. 



Reeds deze opmerking is op zich zelve voldoende om ons in het 



