324 DE BOUWKUNST DER DIEREN. 



plantenvoedsel lever» , zijn de meeste wespen en vooral hunne jongen 

 ware roofdieren , die zich met andere insekten voeden. Dienovereen- 

 komstig handelt dan ook de zorgvuldige moedei'. Eerst graaft zij 

 met veel moeite eenen gang , uitmondende in eene of, — zooals bij 

 sommige soorten het geval is, — in verscheidene kamers. Op den 

 bodem van elke kamer legt zij dan een ei. Nu begeeft zij zich op 

 de jagt, ten einde de dieren te zoeken, die aan haar toekomstig 

 kroost gedurende zijnen gevangen staat tot voedsel zullen verstrekken. 

 Elke soort van gravende wespen maakt daarbij jagt op eigene soorten 

 van andere insekten , hetzij dan op de larven of op de insekten in 

 volkomen toestand. Dikwerf zijn deze veel grooter en sterker dan 

 de wesp zelve, en desniettegenstaande weet deze hen te overmeeste- 

 ren, zelfs wanneer zij van harde bekleedselen voorzien zijn. Daartoe 

 dient haar de angel aan het achterlijf. Met eene verwonderlijke 

 zekerheid stoot zij deze eens of meermalen in de eenige kwetsbare 

 punten , namelijk tusschen de ringen , waaruit het hoornachtige harnas 

 bestaat, en brengt zoo het vergif in een of meerdere zenuwknoopen 

 van den buikzenuwstreng. Daardoor sterft echter hare prooi niet, 

 want, ware dit het geval, dan zoude deze te spoedig tot bederf over- 

 gaan en aldus ongeschikt worden ter voeding van de eerst later uit 

 de eijeren te voorschijn komende jongen der wesp. Volgens de in 

 meer dan een opzigt opmerkelijke waarnemingen van fabre M, heeft 

 dit vergif slechts eene verdooving of verlamming ten gevolge , waar- 

 door de wesp in staat is zijne prooi in het hol op de daarvoor be- 

 stemde plaats te slepen. Is een enkele zoodanige prooi niet voldoende , 

 dan gaat zij op nieuw ter jagt, totdat het aantal verzamelde dieren 

 juist groot genoeg is om aan het jonge dier tot aan zijn volwassen staat 

 toe tot voedsel te verstrekken. Allen worden digt opeen gepakt in het 

 hol , en daarop sluit zij de opening zoo zorgvuldig mogelijk met klei 

 of zand, vooral ten einde het ei en de daaruit gekomen larve te 

 beschermen tegen de sluipwespen (Ickneumoniden), aan wie het des- 

 niettegenstaande toch niet zelden gelukt de verborgen plek met een 

 waarlijk verwonderlijk instinkt op te sporen en hunnen legangel in 



') Annales des sciences naturelles. Zool., 4me ser. T. IV VI. 



