336 DE BOUWKUNST DER DIEREN. 



Zoo ontstaan dan de eetbare vogelnestjes , die bij velen, maar vooral 

 bij de Chinezen zoo hoog geschat zijn. De grotten of holen, die de 

 Salanganen bewonen, worden regelmatig twee- of op andere plaatsen 

 viermalen 'sjaars geplunderd door de Javanen ') en door de bewoners 

 van de andere eilanden, waar deze vogels voorkomen. Dikwerf is 

 die plundering echter een gevaarlijk werk , vooral in de grotten , die 

 zich aan de zeezijde openen, daar zij deze niet kunnen bereiken dan 

 door zich met touwen, soms van groote hoogte, langs de rotsen te 

 laten nederzakken. In de meer binnen 'slands gelegen holen geschiedt 

 zulks langs ladders uit bamboes vervaardigd. Voorzien van toortsen 

 dringen dan de plunderaars in het toevlugtsoord der arme vogels door 

 en maken zich meester van de door de kleine metselaars met zooveel 

 moeite gebouwde nestjes. Waarlijk , van alle roofdieren is de mensen 

 de onbarmhartigste ! 



Trouwens men moet erkennen, dat het eigenbelang hier een sterken 

 prikkel geeft. Er is welligt geen natuurprodukt, dat, in verhouding 

 tot de betrekkelijk geringe moeite, die de inzameling kost, met zoo 

 hoogen prijs betaald wordt. Volgens crawpcrd, die voor eenige jaren 

 een berigt over den handel in deze nestjes gaf, worden zij, naar ge- 



verteerde weekdieren of uit soorten van wier (Gelidium corneum enz.) bestond , doch 

 dat deze meeningen , door zorgvuldig onderzoek zoowel van anderen als van mij zelven 

 langs chemischen en roikroskopischen weg, gebleken zijn onjuist te wezen. De stof, 

 waaruit zij bestaan , vertoont alle de eigenschappen en reactiën van gedroogden mu- 

 eus. Payen gaf daaraan den bijzonderen naam van cubilose ; ik erken daarvoor geen 

 grond te zien , tenzij men het slijm der speekselklieren van elk ander dier met een 

 eigen naam bestempele. Dat het geen maagslijm , maar werkelijk het taaije slijm uit de 

 speekselklieren , vooral der ondertongsklieren , is , dat, gedurende dit tijdperk in buiten- 

 gewoon groote hoeveelheid afgescheiden wordende , tot den opbouw der nesten gebruikt 

 wordt , heeft de heer h. a. bernstein overtuigend aangetoond in een lezenswaardig 

 opstel, geplaatst in de Acta societatis seientiarum Indo-Neerlandicae , Vol. III, 1857. 

 Beknstein deed zijne waarnemingen voornamelijk aan Collocalia nidifica , die in zijnen 

 nestbouw slechts daarin van Collocalia esculenta afwijkt , dat zij daarbij steeds van 

 nog andere stoffen gebruik maakt. Bernstein vond in de stof der door deze soort 

 gebouwde nestjes dan eens de wol van Gossampinus alba (den zoogenaamden » ka- 

 pok') , dan weder grasvezelen of ook wel stukjes van een Equisetum , soms ook wel 

 paardeharen. Het blijkt derhalve , dat deze vogel bij het bouwen van zijn nest geens- 

 zins altijd dezelfde stoffen kiest , maar daartoe diegene neemt , welke toevallig onder 

 zijn bereik zijn en deze met zijn speeksel zamenlijmt. 



') De Maleische naam dezer vogels op Java is boerong walet. 



