366 DE BOUWKUNST DER DIEREN. 



hebben echter nog onderscheidene gedaanten. Zoo zijn er, die uit 

 eene kolom van boven met een kegelvormig dak gedekt bestaan , zoodat 

 zij op paddestoelen gelijken ; anderen hebben den meer eenvoudigen 

 vorm van een bolsegment, nog anderen vertoonen zich als spits toe- 

 loopende heuvels , ongeveer in de gedaante van een suikerbrood , 

 met een grooter of kleiner getal torentjes op de zijden, zoodat de 

 reizigers hen met kleine Gothische gebouwen vergelijken. 



Die der beide laatstgenoemde vormen worden het grootst , en ge- 

 woonlijk bevinden zich op eene plek een groot aantal bijeen , die 

 soms op regelmatige rijen staan 1 ), zoodat zulk eene groep op eenigen 

 afstand gelijkt op een dorp van inlanders , wier woningen in uitwen- 

 dige gedaante daarmede , althans in sommige streken , vrij wel over- 

 een komen. Het is geenszins eene zeldzaamheid termieten-gebouwen 

 aan te treffen van twaalf, vijftien , twintig voeten hoogte , ja barth 2 ) 

 zag er in het rijk Baghirmi van 30 tot 40 voeten hoogte en 200 voeten 

 in omtrek, grooter derhalve dan menig uit verscheidene kamers be- 

 staand huis in onze steden. Wanneer wij nu bedenken, hoe klein de 

 insekten zijn, die door hunne vereenigde werkzaamheid deze gebou- 

 wen tot stand brengen, dan hebben wij wel regt daarbij met verbazing 

 stil te staan. Indien wij, bij de vergelijking van dezen met die, welke door 

 menschen gebouwd zijn, uitgaan van den eenigen billijken maatstaf, 

 namelijk de betrekkelijke ligchaamsgrootte , dan winnen het de termie- 

 ten verre van hen, die zich de heeren der schepping noemen. Eene 

 eenvoudige rekening leert, dat om de zoo even genoemde grootte van 

 eene enkele termieten-woning te evenaren , door menschen meer dan 

 800,000 Utrechtsche Domtorens zouden moeten worden gebouwd 3 ), en 



') Barth, 1. c. IV, p. 171. 



s ) L. c. III , p. 320. 



3 ) De Utrechtsche Domtoren heeft , tot aan het begin van de korte spits eene 

 hoogte van 100 Ned. ellen; aan den grond is hij 17,5 el in het vierkant breed en 

 dik. Men kan dus, veronderstellende, dat hij geheel uit eene vaste steenmassa be- 

 stond , zijnen kubiéken inhoud op omstreeks 30,000 kubieke ellen schatten. Blijkens 

 het in den tekst gezegde komen er onder de termieten-heuvels voor, welker inhoud 1000 

 en meer kub. ellen bedraagt. De verhouding tusschen deze en den Domtoren is dus 

 als 1: 30. Nu echter weegt, volgens SMBAthman {Phil. tramnet , p. 163) een ar- 

 beider onder de termieten slechts 1/25 grein (2,6 milligr.) , terwijl het gemiddelde 

 gewigt van een man meer dan 1,000,000 greinen (iets meer dan 65 Ned. ponden) 

 bedraagt. Derhalve zijn er meer dan 25 millioenen termieten-arbeiders noodig om 



