HET METSELAARS-GILD. 377 



rustende op een stevigen grondslag. Wij nemen hier nimmer wegen 

 of eigenlijke gangen waar , maar wijde doorgangen van eenen eiron- 

 den vorm en daaromheen aanmerkelijke holten en uitgebreide dammen 

 van aarde. Wij nemen verder waar , dat de kleine bouwkunstenaars 

 steeds eene zekere evenredigheid weten te bewaren tusschen de wijde 

 boogvormige zolderingen en de pilaren, waarop deze rusten. 



De bruine mieren [Formica brunnea) , die tot de kleinste soorten 

 behooren, onderscheiden zich daarentegen door de grootere netheid 

 van haar werk. Hare nesten bestaan uit een aantal verdiepingen, elk 

 tien tot twaalf strepen hoog. De wanden der kamers zijn niet meer 

 dan een streep dik en zijn zamengevoegd uit zeer fijn-korrelige aarde , 

 zoodat de binnenvlakte dezer wanden zich als gepolijst vertoont. 

 Deze verdiepingen staan niet horizontaal boven elkander, maar volgen 

 de helling des heuvels , terwijl zij aan haren onderrand in verband staan 

 met de onderaardsche vertrekken. Echter zijn zij niet altijd met de- 

 zelfde regelmatigheid ingerigt, want deze mieren volgen niet steeds 

 hetzelfde plan , maar wijzigen het naar gelang der omstandigheden. 

 Zoo kan de algemeene vorm derhalve verschillen, doch de zamen- 

 stelling uit concentrische verdiepingen wordt steeds waargenomen. 

 Beschouwt men elk dezer verdiepingen afzonderlijk , dan ontwaart 

 men daarin een aantal grootere en kleinere holten , als het ware zalen 

 en kamers en lange gaanderijen , waarop deze zich openen en die voor 

 het onderhoud der gemeenschap dienen. De boogvormige zolderingen , 

 welke de grootere ruimten overdekken , rusten op kleine zuiltjes of 

 op muurtjes. Verder ontwaart men ook kamers, die slechts eenen 

 enkelen toegang hebben , in gemeenschap staande met de laagste ver- 

 dieping en eindelijk opene ruimten, die als eene soort van plein die- 

 nen, waarop al de straten uitloopen. 



Opent men zulk een heuvel , dan vindt men gewoonlijk de kamers 

 zoowel als de opene ruimten gevuld met volwassen mieren, terwijl 

 de poppen de kamers nabij de oppervlakte innemen. Dit hangt 

 evenwel af van den tijd van den dag, of, om juister te spreken, van 

 de door de zon aan den grond medegedeelde warmte. De mieren schij- 

 nen daarvoor eene groote gevoeligheid te bezitten en den juisten 

 warmtegraad te kennen, welke voor hare jongen het best geschikt is. 



