378 DE BOUWKUNST DER DIEREN. 



De mierenheuvel bevat somtijds meer dan twintig verdiepingen in zijn 

 bovenste gedeelte en ten minste even vele onder de oppervlakte van 

 den grond. Door deze inrigting zijn de mieren in staat gesteld de 

 warmte te regelen. Wanneer namelijk de zon al te hevig brandt en 

 de bovenste kamers te sterk verwarmt , dan brengen zij hare jongen 

 naar de lagere vertrekken der woning. Worden daarentegen de be- 

 nedengedeelten onbewoonbaar door den regen , dan brengen de mieren 

 hare eijeren en poppen naar de bovenste verdiepingen." 



Hcber ontdekte , dat die mieren , welke hare woningen uitsluitend 

 uit aarde optrekken, alleen des avonds en des nachts werkten, in 

 tegenstelling met de roode mieren, die men juist des daags bezig ziet 

 met het aanvoeren harer voor een deel uit brokstukken van planten 

 bestaande bouwmaterialen , welke deze mieren echter vooral bezigen 

 ter daarstelling van het dak harer woning. Verder ontdekte hij , dat 

 zij bij voorkeur bij eenen zachten regen haar werk verrigten. De 

 reden hiervan is volgens hem deze: dat de mieren niet, zoo als andere 

 metselaars onder de insekten , de kunst verstaan om door een in hun 

 eigen ligchaam bereide lijm de deeltjes aarde zamen te binden, en 

 zij daarom van den regen gebruik maken , die de klei meer kneed- 

 baar en zamenhangend maakt. Hii-.er rigtte toestellen in om het werk 

 der mieren meer op zijn gemak te kunnen gadeslaan. Deze toestellen 

 bestonden uit eene soort van met glas gesloten kasten op pooten rus- 

 tende, die in bakken met water werden geplaatst om de mieren het 

 ontvlugten te beletten. In deze kasten werd dan de noodige hoeveel- 

 heid aarde gebragt met de mieren en hare eijeren en poppen, terwijl 

 een zachte stuifregen werd nagebootst door middel van een in water 

 gedompelden stijven borstel , waarover hij dan met de hand heen en 

 weder streek, zoodat de fijn verdeelde droppeltjes op de aarde vielen. 

 Ziehier hoe hij de wijze van bouwen der bruine mieren beschrijft: 



»Zoodra de regen begon, verlieten zij in grooten getale hare 

 onderaardsche verblijven , keerden er toen weder naar terug en kwa- 

 men er weldra weder uit te voorschijn , elke mier tusschen hare ka- 

 ken een klein kluitje aarde dragende. Deze kluitjes werden op het 

 dak van het nest nedergelegd. Aanvankelijk begreep ik niet, met 

 welk oogmerk dit geschiedde , maar weldra zag ik overal kleine 



