6 ALBUM DER NATUUR. 



men en den derden sterker te maken. Geeft men de beide neventoonen sterk 

 aan , dan ontstaat de Oe (eu). 



Ue (onze u) ontstaat, wanneer men den grondtoon door den derden toon 

 matig krachtig begeleidt. 



Voor de I moet men den grondtoon verzwakken , den tweeden in verhouding 

 sterk, den derden zeer zwak en den vierden, die voor deze vokaal karak- 

 teristiek is , zeer sterk aangeven en den vijfden matig sterk daarbij voegen. 

 Men kan zonder wezenlijke verandering van den klanktint de zwakke toonen, 

 den derden en vijfden , ook weglaten. 



Bij A en Ae (e) worden de hoogere neventoonen karakteristiek. Men moet 

 daartoe den tweeden toon geheel weglaten, en den derden slechts zwak , maai- 

 de hoogere toonen zoo sterk mogelijk aangeven. De sterkte der hoogste 

 toonen is bij de beschrevene opwekkingswijze der trillingen niet groot. Voor 

 de Ae (<?) komt het vooral op den vierden en vijfden toon aan, voor de A op 

 den vijfden , zesden en zevenden. Als men bij deze den derden toon geheel 

 weglaat, dan verkrijgt men een neusklank. 



Van al deze klauken zijn het de vier eersten , welke het meest duidelijk en 

 bepaald gehoord worden. De I en Ue (u) zijn minder duidelijk, bij deze is 

 het suizen der lucht in de mondholte, op het belang waarvan donders reeds 

 opmerkzaam gemaakt heeft, in verhouding het sterkst. Minder duidelijk en 

 scherp klinken ook de A en de Ac (ê) , omdat bij deze een zoo groot aantal 

 toonen te gelijk moet klinken, die daardoor moeijelijk elk op hunne juiste 

 kracht zijn Ie brengen en te houden, terwijl er bij de A eigenlijk nog eenige 

 hoogere toonen zouden moeten bijgevoegd worden , waartoe H. de stemvorken 

 ontbraken 



De vraag, of dezelfde regels tot het voortbrengen der verschillende klank- 

 tinten ook geldig bleven , als men een hoogeren toon tol grondtoon neemt , 

 heeft H. met zijn toestel niet geheel volledig kunnen beantwoorden. Koos hij 

 namelijk de b, die bij de vorige proeven de tweede toon was, als grondtoon, 

 dan had hij slechts drie daarbij passende neventoonen. Met behulp van deze 

 konden evenwel de U, O, Oe (eu), E, Ue («) en I naar de opgegeven regels 

 worden voortgebragt. 



Nog op eene andere wijze heeft H. de zoo verkregen uitkomsten bevestigd 

 gevonden. Er behoort eene groote mate van geoefendheid en oplettendheid en 

 een scherp muzikaal gehoor toe om , wanneer dezelfde toon op verschillende 

 vokalen gezongen wordt, in die klanken de boventoonen mede te hooren [her- 

 aus zu horen, zegt H.) Plaatst men echter voor het eene oor eene klankbuis 

 van bepaalde lengte, terwijl men het andere gesloten houdt, zoo hoort men 

 de meeste toonen van buiten af slechts zeer gedempt , behalve die , welke met 



