28 ALBUM DER NATUUR. 



hoeveelheid ureum bevat is , en bovendien kreatine , maar geen acid urn uricum. 

 Zij vermoeden deshalve, dat bij hen het ureum uit de kreatine ontstaat. Bij 

 de steur , de Lamprei en de beenige visschen konden zij geen ureum ontdek- 

 ken. (Journ. f. prakt. Chemie, LXXYI, p. 58). 



Deze ontdekking is van gewigt, in zooverre zij aanwijst, dat er ook in de 

 stofwisseling eene toenadering van de haaijen en roggen tot de hoogere ge- 

 wervelde dieren merkbaar is. Hg. 



V rwstf ffen. — Sedert lang zijn het de scheikundigen oneens omtrent de 

 beantwoording van twee vragen, die in de theorie der veiwerij ter sprake 

 komen , namelijk : 



1) Welk gedeelte van de gekleurde vezel wordt door de kleurstof ingeno- 

 men? Is deze slechts aan de oppervlakte gehecht, of dringt zij in de zelf- 

 standigheid der celwanden , of zelfs in het binnenste door ? 



2) Wat is de aard der vereen iging tussehen de kleurstof en de vezel? Is 

 zij eene scheikundige verbinding of wordt zij alleen veroorzaakt door eene 

 oppen lakkige aantrekking ? 



Dr. P. A. BOLLEY, professor aan de Polytechnische school te Ziirich , heeft 

 de nadere beantwoording dier vragen door een chemisch en mikroskopisch 

 onderzoek beproefd. De volgende zijn de hoofduitkonisten van dit onderzoek. 



A. Zitplaats der kleurstof. 



1) De doordringing der vezelen door de kleurstof is geenszins algemeen ; 

 niet zelden is deze alleen aan hare buitenzijde gehecht. 



2) Zijde en wol schijnen , in alle gevallen waar zij niet met in eenen toe- 

 stand van eenvoudige suspensie verkeerende verwstofft n gekleurd zijn , de 

 kleurstof in hunne geheele massa te hebben opgenomen , zoodat de vezelen 

 daardoor geheel doordrongen zijn. 



o) Beide deze soorten van vezelen , maar vooral de zijde , zijn in vele ge- 

 vallen niet alleen inwendig, maar ook door uitwendige aanhechting gekleurd. 



A) Dij katoenvezelen dringt de kleurstof zelden door de celwanden heen; 

 schier altijd bevindt zich deze alleen aan de buiten-oppervlakte. 



5) Somwijlen dringt echter ook de kleurstof door in de inwendige holten 

 der vezelcellen van katoen , doch zonder den wand zelven te kleuren. 



B. Aard der kracht , waardoor de kleurstof met de vezelen verbonden is. 



6) De aantrekkingskracht van katoen voor zouten , verdunde zuren enz. 

 'i alle gevallen geringer dan die van wol en zijde, doch dat het eerste 



tegenslelde werkingen in vergelijking met de laatsten zoude hebben, zooals 

 door sommigen beweerd is , is niet bewezen. 



