WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 39 



Nieuwe proeven over de kracht der capillariteit. — Prof. JAMIN heeft onlangs 

 aan de Académie des Sciences twee verhandelingen over dit onderwerp mede- 

 gedeeld, die nog niet zijn gepubliceerd, maar in wier resumé wij reeds de 

 volgende belangrijke feiten vinden medegedeeld. 



Door het in verbinding brengen van eene haarhuis , van ongeveer een el 

 lang , met eene luchtverdunde ruimte aan het eene uiteinde , kan men daarin 

 een luchtstroom teweeg brengen , en als men aan het open einde snel achtereen 

 een natten doek drukt en dien weder wegneemt , zal men een aantal door 

 lucht van elkaar gescheiden vochtkolommetjes in de buis verkrijgen , die zich 

 in het eerst met groote snelheid bewegen in de rigting van de overmaat der 

 luchtdrukking, maar dit, naarmate er meer komen, al langzamer doen , tot zij 

 ten laatste geheel stilstaan. Als men aan het eene einde van zulk eene met 

 een groot aantal vochtkolommetjes gevulde haarhuis de luchtdrukking geheel 

 wegneemt , dan ziet men de naast aan dit uiteinde gelegen luchtkolommetjes 

 zich sterk uitzetten, de verder afgelegene doen dit minder, totdat aan het 

 tegenovergestelde uiteinde alle werking geheel ophoudt en dus ook de vocht- 

 kolommetjes volstrekt onbewegelijk blijven. Hetzelfde , maar in tegenoverge- 

 stelden zin , heeft plaats als men aan het eene einde dezer buis de lucht sterk 

 zamen drukt. Ook dan worden alleen die vochtkolommetjes bewogen , die het 

 naast bij het eerstgenoemde uiteinde zijn gelegen ; in eene zeer fijne buis met 

 een groot aantal afwisselingen van lucht en vocht heeft eene drukking van drie 

 dampkringen aan het eene uiteinde in veertien dagen geene de minste ver- 

 plaatsing der vochtkolommetjes kunnen te weeg brengen. 



Men neemt een blok van poreuse stof, krijt, lithographischen steen of pleister, 

 goed droog, of ook een poreusen cylinder, zoo als die voor galvanische batte- 

 rijen wordt gebezigd , gevuld met eenig droog poeder van loodwit , zinkwit , 

 aarde of stijfsel. Men brengt daar midden in een manometer, zóódat de bak 

 daarvan geheel door het ligchaam is omringd en daardoor met behulp van 

 eenige ondoordringbare stof (een harsmengsel , Reft.) van de buitenlucht vol- 

 komen is afgesloten , en dompelt nu dien geheelen toestel in water. Dit water 

 dringt nu in de poriën en drijft de lucht naar binnen, waardoor de mano- 

 meter welhaast eene drukking aantoont van drie a vier dampkringen , vijf bij 

 gebruik van zinkoxijd en zes bij dat van stijfsel. Deze drukking zou nog veel 

 grooter zijn , als er zich in de massa geene afwisselingen van vocht en lucht 

 vormden , die haar , zoo als uit het eerst aangevoerde blijkt , aanmerkelijk 

 verminderen. 



Als omgekeerd het water zich bevindt binnen in de holte van het poreuse 

 ligchaam , welke , door eene evenzeer met water gevulde buis met een voor- 

 raadvat van water in verbinding staat, dat rondom gesloten is, dan brengt de 



