WETENSCHAPPELIJK BUBLAD. 9S 



Nog iets betrekkelijk generatio spontanea. — Pasteur heeft eenige nieuwe 

 proeven genomen om aan te toonen , dat men zeer ten onregte aanneemt , dat 

 de geringste hoeveelheid lucht , zoo die te voren niet gecalcineerd of aan de 

 werking van sterke chemische agentia is onderworpen geworden, in eene 

 verrotbare oplossing steeds een aantal nieuwe organismen zal voortbrengen. 

 Was dit zoo, dan zou de lucht, gelijk POüchet teregt aanmerkt, steeds met 

 organische stof overladen moeten zijn , dat geenszins het geval is. Een aantal 

 ballons van 250 kub. centim. inhoud vult men , elk voor | , met een aan ver- 

 rotting onderhevig vocht (eiwithoudend water gemaakt met biergist, eiwit- 

 houdend water met suiker, urine enz), trekt de halzen der ballons uit, doel 

 het vocht koken en sluit dan de uitgetrokkene gedeelten nog gedurende de 

 koking. Op eene daartoe uitgekozene plaats breekt men voorts de punten af, 

 waarop de buitenlucht met geweld in de ballons dringt. Dadelijk worden deze 

 nu weder met de lamp gesloten en in eene stoof aan eene warmte van 25° 

 a 30 3 onderworpen. Meestal en na weinige dagen verandert het vocht en, 

 ofschoon de ballons onder dezelfde voorwaarden geplaatst zijn , ziet men er de 

 meest verschillende organismen in ontstaan , veel meer verschillend zelfs , vooral 

 wat de Mucedineën en Torulaceè'n aangaat, dan indien de vochten open aan 

 de gewone lucht waren blootgesteld geweest. Maar het gebeurt tevens bij 

 elke reeks van proeven meermalen , dat het vocht geheel zonder organismen 

 blijft , hoe lang het ook de warmte der stoof moge ondervinden , even alsof de 

 lucht vooraf gecalcineerd was geworden. Hoe komt dit ? Omdat de lucht 

 ■niet overal de organische stoffen bezit, die de kiemen zijn van nieuwe orga- 

 nismen. De lucht, welke de ballons omgeeft, bevatte hier wel , daar niet zooda- 

 nige stoffen. Dat er meer verscheidenheid in de bij deze proef voortgebragte or- 

 ganismen is, dan wanneer het vocht in vrije aanraking met de lucht geplaatst 

 wordt, komt, omdat men, eene zeer beperkte hoeveelheid lucht toelatende, 

 de ontwikkeling van al de daarin bevatte zeer verschillende kiemen mogelijk 

 maakt , terwijl daarentegen , wanneer de lucht vrij over het vocht zich bewe- 

 gen kan, zekere, in deze grootere hoeveelheden met het vocht in aanraking 

 komende lucht aanwezige, zeer snel en krachtig zich ontwikkelende kiemen 

 in de gelegenheid gesteld worden het terrein geheel in te nemen en geene 

 plaats te laten voor de minder talrijke en meer achterlijke. Van zoodanigen 

 aard zijn b.v. de sporulen van Penecillium glancum. Men kan het getal dei- 

 onvruchtbare ballons naar believen vergrooten of verminderen. Om dat getal 

 te vermeerderen heeft P. de lucht in de ballons doen dringen in de kelders 

 van het observatorium, waar de atmospheer volmaakt onbewegelijk is, wan- 

 neer de luchtstroomingen , die de bewegingen van den proefnemer hebben 

 veroorzaakt , opgehouden zijn. Daar de in zoodanige lucht aanwezige kiemen 



