70 J. H- LOTZE EN H. W. T IjD E M A N , 



heid en verhcveiiheid van zijne grondftellin- 

 gen , heeft zich met eene verbazende fnel- 

 heid verbreid, in weerwil van al den tegen- 

 iïand , die afgoderij en bijgeloof boden, j u s- 

 TijN de B'Iartelaar zegt tegen den Jood 

 T RIJF ON : „ dat 'er, hoe zeer hij en zijn 

 „ Volk op de algemeenheid van hunnen Gods • 

 „ dienst roemden , zeer vele plaatfen in de 

 „ Wereld waren , daar hij nog nimmer was 

 5, geweest , terwijl er daar en tegen gcene 

 „ foort van Menfchen was , 't zij Grieken of 

 „ Barharen , of met wat naam zij genoemd 

 „ worden, zelfs niet de woeste Volken, die 

 „ gecne gebeden en dankzeggingen aan den 

 „ grooten Schepper der Wereld, in den naam 

 „ van den gekrnisten je zus, opdroegen (^}" 

 zulke en dergelijke verklaringen meer , vindt 

 men allerwegen in de Schriften der vroegfte 

 Kerkvaders (h^ ; en dat ze geen ijdele groot- 

 fpraak zijn , blijkt onder anderen zeer duide- 

 lijk uit den zeer bekenden brief van den jon- 

 gen pLiNius z^iVi Keizer trajaanC^^. 



Naar 



(<7) Dial. Gum Trijphone , Opei-um, pag. m. 345. cdit Col. 1686. 



(5") Confer. Irenaeus advers. Haerefts , Lib.III. Gap. 3. pag. 

 ir. 39., Tertullianus Jpolcgia , Gap. 37- "d Scapulam Gap. 

 J5., et adverfus Judatos Gap. 7. Origenes contra Celfnm 

 Lib. 1. pag. 7. 21 et 32. Lib. III. pag. 124., Arnobius adverfus 

 geittes, Lib. I. pag. m. 53., lib. II. pag. 61. Lactantius Lib. V. 

 C. 13. Pag. m. 443. 



(e) Plinitts Epist. Lib. lo. Epïst. 97. 



