486 Of de Miswyzing van het Kompas 



tien Aardbol heen : op welken grondflag dan een' 

 Werktuig vervaardigd is, om de Miswyzing 

 aan te toonen. Doch daar tegen mag men vraa- 

 gen, indien 'er zulk een oorzaak van de Miswy- 

 zing is , hoe het bykomt dat 'er zo veel ongere- 

 geldheid door de Ondervinding is ontdekt op 't 

 vafte Land , inzonderheid op fommige Bergen. 

 Zou ze ook liever plaats hebben in den Dampkring: 

 want men heeft Voorbeelden van aandoening der 

 Kompasnaalden door Donder en Blixem, als ook 

 van 't Noorder Ligt Qa'). Hoe zal men anders de 

 oorzaak verldaaren, die het Yzer, op hooge Too- 

 rens, door langheid van tyd tot Zeilfteen maakt? 

 Men heeft , daar en boven, nu onlangs ontdekt , 

 dat de Zeilfteen-kragt ook aan Koper kan medege- 

 deeld worden. 



In 't Jaar 1752 is een dubbelde Wereldkaart in 

 't licht gegeven , vertoonende den Aardkloot in 

 twee platte halve Bollen , met de Poolen in 't mid- 

 den ; waar op men voorgeeft de Miswyzing gefield 

 te zyn, zo als dezelve in 't Jaar 1750 is bevonden , 

 tot aantooning van de wonderlyk aamen gejchakelda 

 Samenloop der geregelde en nimmer jiiipaamk bewee- 

 ging van deMagnet'ifche Levenskragt. De Lynen 

 loopen 'er niet alleen over Land, door het binnen- 

 fte van Afrika , dat niet reisbaar is ; maar zelfs op 

 plaatfen om de Zuid en Noord, daar men met vry 

 veel zekerheid mag vaftftellen , dat nooit Men- 



fchen 



(e) Zie de Verh.dtr Kon.Svo.Akadmit, XVIII. Deel. p. 63. 



