COMMENTATIO ad QUA.ESTIONEM JURIDICAM. g 



sive denique eum inter populumque Romanum , niillum intercedat vinculum. — Ne- 

 que tarnen perpetua est haec vocis significatio. Alia enim , eaque arctione signlGca- 

 tione sumta voce, omnes ii, quos priori «numeravi loco , erunt excladendi , solique 

 peregrini dicendi isti, qui de imperio Piomano non sunt, verumtamen in imperio 

 Romano peregrlnantur , inque eo degiint (6). Atque posteriori hoc sensu sntntus pe- 

 regrinus saepe a soeiis Lalini nominis , Latinis coloniariis, Jtinianis, reliquis, distin- 

 guitur (7): quoties scilicet in eo versantur auctores , ut ostendant, quantum herum 

 jiira a juribus peregrinoi-um , in specie sie vocatorum , differant. Nos autem , cum de 

 peregrinis loquimur , ad eos omnes quidem respicimus universe , quicumque cives 

 Romani non sunt, nee unam eorum alteramve tantum speciem intelligimus ; quouiam 

 et haec significatio apud ipsos veteres est longe usitissima, et praeterea omnium me- 

 lioris notae interprelum loquendi usu confirmatur (8). Verum saepissime tarnen^ 

 quin imo semper fere , de conditione peregrinorum tanturamodo quaerimus , non 

 quatenus domi suae degunt : ( tum enim certissime suis legibus , quae eorum propriae 

 sunt, "vivunt, sive ipsi et pro sua auctoiitate eas coiislituerint , sive a Romanis acce- 

 perint) sed quatenus extra civitatem suam , in imperio Romano, quacumque de cau- 

 sa , peregrinantur. Hoc enim menti atque rationi proposilae quaestionis omxiino vi- 

 detur convenire ; quae sane, ut credo , id velle nuuquam potuit, ut singulorum om- 

 niumque ex tota antiquitate populorum, qui civitate Romana non essent donati, mo- 

 Ties atque leges examinarentur et explicareutnr. Istiusmodi enim tractatio etiamsi 

 fieri omnino posset, (qua de re, propter fontium inopiam , masimopere dubitarem) 

 certe disputationis, qualis haec est, longe egrederetur fines. Neque si ita generaliter 

 peregrinos sumamus , dubio vel confusioni alicui locum reliquisse nobis videmur ; 

 quum si jam aliquid de peregrinis universe affirmemus, üsve jus aliquod negemus, hoc 

 nemo iacile ad socios Latini nominis aliosve extenderit , si v. g. speciali quodam po- 

 puli Romani beneficio, iisdem hoc idem jus fuerit concessum (9). 



Peregrinorum itaque variae sunt species. Primo loco inter eos recensendi socii 

 Latini nominis, sive ii, qui gaudebant jure Lalii. Quo quidem jure initio donati sunt 

 ipsi, qui Latium inhabitabant, deinde veio et alii in Italia , quin adeo et extra Ita- 



liam 



(6) Scbweppe Köm. Eeclitsgescli. §. 149 in £ 



•(7) Ulpianus Fragra. XIX. i!| , V. 4. 



(«) Cf. praeter alios Schillerus in Dissert, de Jnre Peregiin, quae exstst in Prai. Jur. Rom. 

 §.9. II c ioecciu s in Comm ad Ug Jullam et Papiam Popp. Lib. II. c. 9. § 5. Glück Ausfübrl. 

 Erlaüt. der Pand. ad Tit. de Statu Iloin. §. i25 , 136. 



{9) Sic L.iliEi Ijaljebant commercium , ila ut et mancipatio locum inter eos habere posset. ülpia- 

 T1.US Fragm. XJX. 4. Sic eliam quidam ex Lalinis habebaut connubii jus, si nimirum concessum es- 

 sat. Ulpianus V. 4. Exemplum pctili et impetrati connubii habet Livius XXXVIH, 36. 



