1 i A. J. I) U Y \l \ E n V A NT TWIST 



«dem, inquit S ch iil 1 1 n gi us (27), ut etiani fieri polueiit , ut peregrinoram esset 

 « condiiio commodior, vcl inelior quam ci\intn." 



Quae igitur cum ita sese habeant, qnodammodo jam patere potest , quid existiraan- 

 dum esse ceuseam de seiitenlia virorum doctorum quorundara , qui staluant, peregri- 

 nos advenasque, qui sese applicaverant ad aliquem civem Romanum, fuissc ia hu- 

 jiismodi hominis mancipio , quäle copiose describit Gajus (28). Si euim mihi, quod 

 senlio, dicere liccat, pcdibns in eam sealenliani ire noa possim. Sed ea de re in- 

 fra opportunior erit dicendi occasio (2g). 



Neque eliam , si ad antiquissima respicias civitatis Romanae tempora , tarn male a 

 Eomanis pcregrini habili fuisse videtur. Dubio equidem caret, Romanos, si peregrinum 

 aliquem, iu urbe vel territorio suo degere cupienlem , lecipere nollent, dimittere 

 potui'jse; quin etiam aliquando ditnisisse ex urbe peiegiinos coiistat. Sed si semel 

 degere sivisscnt , non is solct esse mos rudiorum populorum, ut hospites suos , sine 

 gravi causa, male habeant. Insuper autem et multi e Ronianis ipsi peregrinae erant 

 originis , quippe qui et initio , niagnam partem , ex vaiiis aliis civitatibus Romam se- 

 se contnlerant, ibique in civllatem erant recepti ("o), quorumque numerus qiiotidie 

 augebatur, cum et siiiguü bomines, et vero , quod majus est, inlegri populi in ci- 

 vitatem reciperentur (3i). Denique regnavit Romae Talius Sabinus : peregrinus 

 erat ipse Numa Pompilius rex : peregrinae originis Tarquinius, qui ipse 

 Romam advena venerat, et tarnen Romae regnavit; quae omnia hoc mihi videntur 

 satis evinceve , quodsi Romani peregrinos in civitate sua degere siverint et vivere, 

 quin ita vivere, ut et regnum afTeclarent , tandem vero revera regnarent , non tarn 

 miseram fuisse eorum conditionem iis temporlbus (52). 



Aliquando autem vel cum singulis homiuibus , vel etiam cum universis populis » 



be- 



(37) V. Schulting. op. laud. ad lociun moJo lauJ. in Fragm. Reg. ex Vet. JClo, ubllaudatur etiam 

 Lirius XXXIV. 7. XXXV. 7. 



( s8 ) Gaj US I. §. 116 sqq. 



( ag) Vid. §. seqiiens. 



(3o) Ita ul Livius non dubllet cos ipsoS peregrinis qnasi aeqiiJparare Lib. II. initio. « Quid enim. 

 « inquit, futurum fnit, si illa pastoruni conveuarumque plebs, transfuga ex suis populis — « et in aliena 

 « urbe cum Patribus serere cerlumina cet. 



(3i) Cf. Cicero pro Balbo c. i3. 



(3a) Quod autem in specie ad socios adtinet, sie loquitur Laevinus apud Livium XXVI. »4: 

 ■ jam inde a majoribus tradltum niorem Romanis colendi socios, er quibus alios in civitatem atque 

 • aeqiium secura jus accepissenl, alios in ea forluni haberent , ut socii esse, quam cives, raallent." 

 Sic etiam Cicero: <t Male etiam, inquit, qui peregrinos urbibus uti prohibeut ;" et pauUo ulterius : 

 « usu vero urbis prohjbere peregrinos, sane inhumanum est." 



