COMMENTATIO ab QUäESTIONEM JUIIIDIGA.M, ig 



et si vel omnino habueiit ob oculos, nihil tarne a ibi occurrit, ^uod rem pro aliqua 

 tantum parle explicet. ^He^'tr^rn ■.- ■ ■■ .'nfftTrlKrö •niTiini 



Laudatuoi autem Ciceronis locam facere non possttmus , quin integrum bic a'p- 

 ponamus. Cicero igitur, in eo versatus , ut ostenderet, quam necessaria sit cau- 

 carum patrono juris civilis notida : « Quid? inqüit, quod item in centumvirali ju- 

 « dicio certatum esse accepimus, qui Romae in exsilium venisset, cui Romae exsulare 

 «jus esset , si se ad aliquem. quasi patronum applicavisset, intestatoque esset mor- 

 « tuus . . ." . . . nonhe in ea cansä jus appllcationis , obscurnm sane et ignotum, pa- 

 « lefactum in judicio atque iliustratum. est a patrono?" 



Sunt antem, uti superiori §. notavi , qui conjiciant, peregrinos, qui sese ita ad 

 aliquem applicavissent, fuisse fere.in'ihujasmodi hominis mancipio ; cui sententiae, 

 ut tunc dixi, assentire non pofsum ; cujus rei ut ratibnes reddam , hie locus videtur 

 opportunns. Primo itaque dicta opinio non esse videtur, nisi mera conjectura, cum, 

 quantum invenira potui , nullus in tota antiquitate occurrat alicujus auctoris locus , 

 ubi hoc vel directe , vel per obliquum tantum doceatur. Deinde vero, si fuissent 

 ejusmodi peregriniin mancipio quasi patroni, dubitarem^ an recte Cicero hoc ap- 

 pllcationis jus Igno^amijet obscurnm appellare: poluisset , cum^xertissime maacipium 

 illnd^ ejus tempiore, ras esset rätis'nota. Denique Ciceroil.h, cum narrat causam , 

 de qua in jmdicio illo certatum est, non Iq' eo ponsistit, ut tantum dicat, venisse 

 peregrinumRomam^Eesequ^ ad aliquem a'pplicasse , niortuumqüe esse , verum expres- 

 se aAdit, intestato eaxa esse mortunm. Ex quo addito verbo apparere mihi videtur, 

 potuis«e etiam hujuscemodi peregrinüm, quamvis se ad aliquem applicavisset, testa- 

 ..mentnm facere. Nisi «uim. hoc ponas , inepte et superflue verbum inte&tato addi- 

 disset auctor. Jam vero si peregrini ejusmodi fuissent in mancipio quasi patroni , 

 non crediderim , qos testamentum facere potuisse. li enim, qui in mancipio erant, 

 uti expresse docet &ajus (49), servorum loco erant; servos autem non potuisse tes- 

 tamenta facere plus quam manifestum est. 



Quae autem ex laudato Ciceronis efficere licet loco, quantum ad hunc locum 

 pertinent, ubi de jure applicationis tantum agimus (5o) , universe ad sequentia redire 

 ■videntur. I. Quamvis licuerit peregrinis , Romae sese ad aliquem applicare, licuisse 

 tarnen etiam non applicare , neque hanc applicationem peregrino fuisse necessariam; 

 quod ex hisce verbis coUigo: v. si se ad aliquem quasi patronum applicavisset," 

 ,il. Jus applicationis diversum esse ab illo juris vinculo, quod patrouos inter^ et dien- 

 te« 



(49) Gajusl. 5. 153. m. §. iii 



( 5o) Quid enim ex 1. 1. arguere liceat , quod allinet ad centtunviralla judicia et ad quaestionem , 

 . aa et quatenus tcstamenlura facere potutrit jeregrinus, de iis infra suis locis ageraus. 



C 3 



