i^ A. J. D ü y RI A E R v a k TWIST 



hnjusmodi propositi principii laus nee JCtis Romanis (55), nee ullis alüs , ve- 

 rum solis serioris multum eetatis debetur pliilosophis , imprimis autem omnium hornm 

 principi , Kantio. — Verum etiara ante Kantii tempora habebant tamea homi- 

 nes siium jus natniae : alii qui justum ab honesto jamjam distinguerent , alii vero, 

 qui hoc pro summo venditareut juris principio: quod tibi non vis ficri , id ne al- 

 tcri qnoque feceiis. — Sed ante hos etiam ne nllam quidem notam habebant certani, 

 qua juslum ab injusto, nedum bonestmn a justo dijudicarent , sed solum hac in re 

 sequebantur innatum isluni et obscurum boni et aequi sensum, quo quidem nema, 

 humana praedilus natura, penitus est destitutus. Et quidem, si ejusmodi quid jus 

 naturae vocare velis , tum certe etiam JCti Romani liaudquaquam illud ignorarunt. 

 Quicumqne enim vel leviter juris nostri corpus percurrit, in unaquaque fere pagioa 

 boni et aequi sensum istum deprehendet. 



Valuerat autem, ab antiquissimis inde temporibus, jus aliquod in civitale Ro- 

 mana, quod tarnen juris civilis ratione non erat conslilutuin (56), quodque pp* 

 tius, si vere loqui velis, a juris civilis Romani stricti ralioue , erat alienum. Sic y. 

 g. erat dominium juris Romani omnino proprium : illud nempe quod poslea , dis» 

 linctionis causa, dominium juris Quiritium vocatum est; oJim enim unieum tautam 

 erat dominium, ut diserte testatur Gajus (5/). Et sane hocce domiuium , post« 

 quam ceitae jani magis magisque moribus invaluissent negoliis gerendis foi-mae (58)j 

 nemo alias habere poterat nisi ipse esset civis Romanus, cum etiam nemo alius pos- 

 set jure dicere j hanc rem ex Jure Quirllium meam esse ajo. Sed mature tamed 

 jam alia quaedam dominii non dicam, sed proprietalis tarnen species invaluit, quam 

 V. c. habebat is, qui rem ab alio acceperat , soluto huic justo ejus pretio: quiqoe 

 quamvis ita quidem dominus proprie non esset, rem tarnen ejusmodi in bonis suis 

 enumerare poterat; quod igitur postea, ad exemplum ipsius proprie sie dicti dominii, 

 dominium in bonis vocatum est. — Sic item proprius quidem erat civium Romanorum 

 verborum conlractus : spondes ? spondeo : verum postea et aliae invaluere species, quae 

 quamvis proprie a civili ratione, quae nullum alium verborum agnoscebat contrac- 



tum , 



(55) Et quomodo sane habiiissent, qui juslitiam , quae ad.exlernas lanlummodo pertiuet actione« , 

 constantem et perpetiiam voluntalem vocarent, adeoque ad vlitules re Ferren l ? 



(56) Aliquando quidem jus gentium Praelorum Edictis fuit confirmatum, verum ita tarnen, ut Il- 

 lud jam antea etiam observari soleret. Inilium enim ex moribus semper et ipsius civitatis couditione 

 repelen.lum. Cf. Hugo Lehrb. der Gesch. des Röra. Rechts. Ed. 9. p. 356. 



(5?) Gajus II. §.40, 



(58) Hae enim non. stalim ab initip , et quasi lege quadam , certae eraot conslitutae , sed, ut ri- 

 detur et ut supra quoque obserTayi , moiibus et cousuctudine sensim paulatin(que introductae. 



