COMMENTATIO AB QUAESTTONEM JURIDICAM. 27 



Siculi itaque hodierni philosophi ex sola ratione practica, tamquam unico fönte, 

 jus naturae deducunt , ita JCti Romani jus gentium derivabant ex communi isto oin- 

 sibus boni et aequi sensu, Sed non facile sane quemquata latere potest , quam fal - 

 lax et impuius necessario hie fons esse debuerit, cum et sensus iste aliquando, et 

 quidem saepe sit obscurus et confusus , nee vero eliam per eum solum boni mora- 

 lis et justi noliones possint discerni. — Nee mirum etiam jus naturae a jure gentium 

 aliquando recedere (72). Sic omnia animalia , adeoqiie etiam homines libeii na- 

 s.cuntu^ (75) et manent, quatenns nondum ab homiuibus in potestatem sunt re- 

 dacti.. Ex jure gentium vero servitus introducta est, ex ea nimirum , Omnibus an- 

 tiquis popniis communi ratiocinandi modo (74), quo in hosles, nee tantum in per- 

 sonam moralem civitatis, sed in omnes eju« socios , etiam eos , qui privatim nihil 

 l^ostile adversus alteram ci-vtitatem commisissent, omnia permissa sibi esse, quin adeo 

 fttiam eos interficere licere putabant , adeoqu© beneücii magis credebant esse loco , 

 si servarenlur et in servitutem xedigerentur,.. j-uy .ui-iu äiuji.;icii s zagsl aiijiiuuoai 

 Haec igitur de ee sufficiant, quod JCti Romani y -florentissimo }uriifenipöi4 ,""3^' 

 jure gentium existimasse censeam. Idem autem et me intelligere jus gentium, quolies 

 d;e eo in hac disputatione agam, res ipsa loquitur. Sed non novum erat, quod illi 

 protulerunt JGli. Namque Ciceronis jam ea de re sententia non multum mihi vi- 

 detur ab illorum opinione recedere. Naturalem autem istam rationem in jure gen- 

 tium ille aliquando naiuram, aliquiuäa naturae rationem 'voeaW ItaT «'öeque-'vero 

 (choc solum natura, inquit, id est, jure gentium, sed etiam legibus populorum , 

 «, quibus in singulis civitatibus resjmblica continetur, eodem modo constitutum est, 

 « ut non liceat sui commodi qausa alteri nocere" ; et pauJonlterius •. « atqne hoc 

 « multo magis exigit naturae ratio, quae est lex divina et humana." Et älio loco: 

 « Ifaque majores nostri aliud jus gentinm , aliud jus civile esse voluerunt ; quod ci- 

 « vile , non idem continuo gentium ; quod autem gentium, idem civile esse debet" (75). 

 Etiam ille afErmat esse immutabile hoc jus.' Sic enim loquitur; « Hanc igitur video 

 « sapientissimorum fuisse sentenliam, legem neque hominum ingeniis excogitatam, nee 

 « scitum aliquot esse populorum, sed aeternumquoddam, quod Universum mundum 



■ . . ^>i: : it.'Atr-ju t ; V-v.'". ;.ii t ''.ü.r^iii r, ii:J» . ';v ' - '■ ' ■ ■'J.t-''" t*-'*:,"' *".'|fVe* 



...i , -,., .. I ti/ii lit.,Tj ..iicrij.ri ^i^:\t:t jiillli»] )--..',•: Jo ) .0 .3i I , siaoo'j ah .(1 ,. 



ipsnm .faciunt jus civile conslltuentes ; 1. 6. D. de J. et J. Naturalis ratio ad verbum aeturate belgfce 

 «■eddi nequit. Caveamus lamen ae per rationem inlelligamus eam, quae hodie omnis juris naturalis uui- 

 cus est foD. (de rede), «mhm^j m.i p auael sstr«.!«!.,,« 



( ;.) L. I, §. ult. D. de J. et I, , . -^ .„,,;, ,,,;.,.... ;,.„ . ;,„*{ üDl .t^y .«ig«-? .bi7 ',- 

 ( 73 ) f.. 4. D. eod. , .inX.ir:£lJ..i, ü-o=i:) inmlo .la .^i .XX .mf.,.n'5 euniiqm J>iV , 

 ( ;4 ) Qui et ipse «bscuro isti sensu! , sed in»!« intellecto , origiuem debuik.iiiijjaaj c «ifloJovix 

 ( 75) Cicero d« off. ILb. III. cap. 5 se^tj, «l cap. 17. 



Da 



