RESPÖNSIO AD QUAESTIONE.M JÜRIÖICAM. . .fi 



inlegrls gentibus, haud quaquam esset rara , sed eximii tarnen haberetur beneficü 

 loco, certe ita eam haberi vellent ipsi Romani (2). Sab Imperatoiibus denique (3) 

 quam facile fuerit peregrinis civitatis jura consequi, quam facile eliam esse iis de- 

 buerit, ex ipsius impeiii Romani condilione , civium jura sibi asserere , eaque fu- 

 rari quasi, cum ex iis, de quibus ad locum de conntibio agemus , Senatusconsultis 

 Rescriptisque salis patere polest, tum vero ex illa Caracallae constitutione, ad quam 

 edendam sola, quae cum movit , ratio haec erat, ut sie ab omnibus, in impeiio 

 Romano degentibus, tributa , imprimis autem decima hereditatum , possent exigi (4)« 

 Denique idem etiam probant varii modi, quibus Latini jura Quiritium consequi po- 

 terant, de quibus loquitur Gajus (5), quosque enumerat Ulpianus hosce : « be- 

 « neücium Principis , liberos , iterationem, militiam , navem , aedificiuin, pistrinum ; 

 « piaeterea Senatusconsultum , veluti quae sit ter enixa" (6). — Nee mirum illud. 

 Quo majores enim sint civitatis necessitates , ex rei-um abundantia natae, et quo de- 

 generavere magis a prisca integritate mores, eo facilius peregrini civium jura occupa- 

 xe possunt ( 7 ). 



Uuicus autem , isque Omnibus peregrinis communis civitatis acquirendae modus , 

 libera republica, erat ipsa a populo Romano civitatis datio ; quae res adeo est notis- 

 sima , cujusque tot in bistoria Romana occurrunt exempla , ut nulla probatione in- 

 digere videatur. Sic etiam aliquando Imperatoribus exercituumque ducibus concedi 

 solebat, ut cives essent ii, quos illi , de consilii sententia , civitate donassent. Cu- 

 jusmodi quid lege Gellia Cornelia Pompejo concessum esse novimus (8). Nee 

 quidquam mirum sane , Imperatores postea boc ipsum jus sibi arrogasse. Accessit 

 de connubio. Sic denique et ipsi curabant, ut Homae censerentnr; quo quidem non 



rum 



(2) Fuerimt enim eliim , qui libertatem foederis sni civitati Romanae anleferrent ; v. Cicero 

 pro Ballio. c. 8. Ipsos autem Romanos eximii liabuiäse beneficü loco civitatis dationem , cum ex aliiä 

 locis, tum vero ex Ciceronis Orationibus pro Balbo et pro Arcliia passim , plusquam manifes- 

 tum est. 



(3) De civitatis juribus ab aliis Imperatoribus parcius, ab alüs liberalius conccsäis cf. Heiiieccius 

 Synt. App. lib. I. c. i. §. la seqq. 



(4) Cf. Hugo op. 1. pag, 6' 7. 



(5) Gajus I. 34, 35. 



(6) Ulpianus Fragm. Tit. III; ad quem locum cf. Schultiug. 



(7) Cf. Cl. van Assen in not. ad Gaji Comra. I. §. 34. De civitatis largitione sub variis Impe« 

 ratorlbus cf. Spanhemius op. 1. p. iig seqq. 



(8) Cicero pro Balb. c. 8. simile quid coccessum etiam fuit Mario, ut in singulas colonias ter- 

 Dos ci»es Romanos facere posset ; v. ibid. cap. 21. Celernm ex hac Gellia Cornelia lege proQuril U 

 Gorji. Balbi Judicium, cujus causam peroravil ipse Cicero, 



