COMMENTA.TIO ad QUAESTIONEM JURIDICAM. 53 



mr multis, quibus civitatem Romanam furarentur. Sic forte hi etiam manoipio sese 

 dabant ; sie forte etiam aliquando cives Romanas in matrimoniuni ducebant , ut ita 

 certe liberi , ex hoc matrimonio nati , cives Rotnani essent ; nee mirum videretur , 

 fraudes hujusmodi legi Mensiae illi ansam praebuisse , de qua videbimus ad locuru 

 de connubio. Sic denique et ipsi curabant , ut Romae censerentur; quo quidem noa 

 efEciebant, ut revera cives essent, adeo ut cives etiam manerent, si fraus forts postea 

 fuisset detecta (12): verum ita tarnen, in Omnibus, Poriiae pro civibus sese gerebant, 

 et, neniine contradicente , cives etiam manebant. Ut ejusmodi igitur fraudibus oc- 

 curreretur, lala fuit lex Licinia Mucia, a L. Licinio Crasso et Q. Mucio 

 S c ae V ol a anno U. €• 658, qua cautum , ne quis esset pro cive , qui civis non esset (i !^); 

 qua lege accerrimam de civitate quaestlonem venisse docet Cicero (ii). Ad idem 

 denique argumentum pertinet lex Silvani et Carbonis, anno U. C. 661 lata, 

 qua, teste Cicerone (iS^, data est civitas : « si qui foederatis civitaiibiis sdsciipii 

 « fiiissent, si tum, cum lex ferebatur , in Italia domicilium habuissenl : et si sexa- 

 «■ ginta diebus apud Praetorem essent professi." 



Si i(aque peregrinus pro cive Romano sese gessisset , qui tarnen civitatis jus non 

 legitime fuisset consecutus, credo, eum vel ab ipsis Romanis potuisse accusari , vel 

 ■etiam ex hisce legibus, quas modo memoravi, repetere eum poterant, atque exigere, 

 ut in suara civitatem rediret , socii ejusdem gentis, cujus et ipse peregrinus erat, qui 

 ita injuste jiira civium Romanorum occupaverat. Ita autem accusatus peregrinus, 

 peregrinitaiis reus dicebatur (i6). Sic exempla babuimus socloram Laiini norainis, 

 undiqiie Romam convenlenlium , atque cives siios repelenliam. Sic A. Licinins 

 Archias, lege Plautia, reus faclus est a Gratio quodam, contendeiite , eum 

 Ileraclieusium tabulis, quae incendio perierant, adscriptum non fuisse ( 17 )• Sic 

 denique, ut de pluribus taceam , L. Cornelius Baibus Gaditauus, ex luge 

 Gellia Cornelia, a Pompejo civitate donatus , peregrinitaiis reus faclus est a 

 Gadilano quodam, hocce praesertim uso argumeiito , pojiulum Gaditauum non esse 



fuu- 



( la ) Cicero pro Archia c. 5: « Sed quoniam, inqiiit, census non jus civitatis coafirmal , ac tan. 

 « tunimodo indicat eum, qui sit census, ita se jam tum gtsslsse pro c ve cel" Contrariiiiu taiuta sta- 

 tuit Sigouius dp. 1. lib. I. c i^. p. i54 seq. , sed refelUtiir sitis in not 96. 



(i3) Vid. Cicero de Oft lib. III. c. 11. Meminit etiam bujus legis de Of. lib. 11. c. 64 et pro 

 Balbo c. 2'|. 



( 14) Pro Balb. c 21. 



( i5) Pro Archia c 4; ex qua ipsa lege Judicium Archiae descendit. Dicitur haec lex etiam Plau- 

 tia a. Sil vano , qui e familia Pia utia erat, 



( if ) Suetonius in Claudio c. i5. 



( J7J Cicero pro Arch. c, 4. 



E 



