COMMENTATIO ad QUAESTIONEM JURIDIGÄ.M. 55 



Sic occasione incendü, cujus auctores exstiterant Campani , ex auctoritate senalus , 

 quaestio facta est , et in dominos servosque conscios animadversutn ( 2.T ). Sic 

 Claudium Imperalorem , peregrinos , civitatem Romanam usurpantes , securi per- 

 cassisse , modo vidimus. Nee mirum. Neque eniiu leges variae , ad firmandam, 

 libertatem juris Quiritium latae, Valeria, aliae , neque XII Tabb. illud , quo de 

 capite civis non nisi per maximum comitiatam agi poterat , neque illa sub Impera- 

 toribus saepe audita quiritantium \oxx « civis Romanus sum", quidquam ad pe- 

 regrinos poterant pertinere : cum bi haberent quidem libertatem juris gentium, mi- 

 nime vero illam, quae erat juris Quiritium, qua et a domiuorum poteslate, et a ty- 

 rannorum impex'io , et a magistratuum potentia, reliquis erant liberi(24). Muha de- 

 iiique , ex hoc eodem jure, poenarum erant genera , a quibus quidem cives Bomani, 

 Diiuime vero peregrini erani exemti (25). Unde multum , hac in re, a rebus ipsis 

 circumstautibus , a delicti commissi natura, a gente , cujus esset peregrinus socius , a 

 majore vel minore delicti auctoris •dignitate, pependisse exisiimarem : adeoque certa , 

 eaque universe valentia , de iis non posse tradi. — Haec de ipsa urbe. Nee ah'ud de 

 proyiuciis dicendum esse videtur. In iis enim eamdem polestatem habebant Piaesi- 

 des earum , ac in urbe magistratus, consules , Praetores, reliqui (26). Praeses euim. 

 •« habet interdum imperium et adversus extraneos homines, si quid manu commise- 

 << rint . , ^ , . uec dislinguitur unde sint" (27). 



De jure census , militiae , tn'hutorxim , Jionorum , suffragiorum et sacrorum, 



ratione peregrinorum, 



Qnamvis in inscriptione hujus paragraphi , jura ea civium Romanorntn omnia re-. 

 censuerim, quae dicuntur publica, ne quis tarnen inde hoc colligat , me , incepti forte 

 captum amore, huic re operam daturum , ut quaedam horum jurium peregriuis adjiidi- 

 canda esse, probare conaturus sim. Quamtjuam enim negari non potest, peregri- 

 nos aiiquaiido horum jurium unum vel aiterum facto sibi arrogassc , longe tarnen alia 

 est diversaque quaestio, uinn facto aliquid semel aut bis obtinuerit, ab ea, quid Ju- 

 lie locum potuerit habere. ' Et profecto nihil censeo magis alienum a Romanae civi- 



ta- 



if 23) Llvi-us XXTI. ^. ■ .gS .I>i<li nisiJj i 



( Sil ) Qua cfe re accuiate <Tispiitavit Sigonius op. 1. lib. I. c. 6.- ind« a pag. 56. *** i5 



(25) Qua de re coufer. SpariLemius op. 1. pag. 545 seqtj. ' • 



r (-26) Cl. 1. ,o. D. de off.iPraiüiaisi Gajus \. 5. ■ . 5 .4 ( if 1 



(i7) L. 3. D. de uS. Praesidis. ' '"•■'•'"■• ya 



E 3 



