COMMENTATIO ad QUAESTIONEM JURIDICAM. 43 



Eomanorum, adeo cum persona eorum clvili, qua peregrini prorsus erant destiiuti, 

 arcte erant conjuncta, ut nuUo modo possent in peregrlnos cadere. Sic Itaque , 

 ratione eorum, qnae in serie jurium civium Romanorum enumerantur, juris agna- 

 tiouis, geutilitatis , connubii , patriae potestatis : poterat quidem esse inter peregri- 

 nos agnalio, si nempe etiam in suis civitatibus esset recepta, vel carte erat inter 

 ipsos juris gentium cognatio; poterat etiam, ut civis Romanus clyem Romanam, ita 

 peregrinus peregrinam suae , vel etiam alienae civitatis, quacum connubium esset, 

 ducere uxorem ; verum non poterat peregrinus, secundum jus Romanum, ducere Ro- 

 manam civem, nee peregrinam civis Romanus, nisi jus connubii esset concessum (3). 

 Habebat denique etiam peregrinus pater potestatem aliquam in liberos suos , verum 

 non palriam illam potestatem Romanam , sed suae civitatis , si et ibi constitutum 

 esset jus quoddam parentum in liberos, vel certe potestatem illam gentium juris, 

 qua liberi omnes parentibus obedientiam debent et honorem. 



Sed de jure isto connubii paullo accuratius videtur adhuc esse "agendum , cum 

 quoniam bicce locus, propter intimam ejus cum multis aliis juribus , agnationis, 

 genlilitatis , patriae potestatis, conjunctionem, rite pro viribus explicatus, multum 

 necessario lucis hisce omnibus afferet; tum vero quoniam et hoc ipsum jus, eaque, 

 quae occasione ejus erunt atlingenda. borumque omnium historia atque vicissitudi- 

 nes, ad conditionem peregrinorum tene cognoscendam, egregie faciunt. — Connu- 

 bium itaque non semper eadem , sed duplici sumitur significatione ; sum^tur enim 

 interdum pro ipso legitimo matrimonio , interdum pro jure legitimJ matrimonii , 

 quod et jus connubii vocatur (4). Hoc itaque est connubii, illud jus, quod par- 

 tem efficit ipsius juris Quiritium, « quodque habent cives Romani cum clvibus Ro- 

 «manis: cum Latinis autem et peregrinis, si concessum est" (5). Concedebatur 

 nimirum illud olim a populo, cujus rei exempla sunt apud Livium (6); postea 

 vero, Uli facile intelligitur , ab Imperatoribus. Nee mirum sane , iilud non habuisse 

 peregrinos, nisi concessum esset, cum neque inter omnes civis Romanos, patiiclos 

 nempe atque plebejos , olim haberet locum. Quod jus in X« Tabb. leges recep- 

 tum (7), et lege demum Canuleja anno U. C. 3ij , post magnas Patrum et plebis 

 «ontentiones, fuit abrogatum (8). Neque tantum legibus Romanorum connubia iuter 



ipsos 



(3) Seneca de Beiief. IV. 35. 



(4) Brissonius de Jure Connub. pag. 34i. nota c. 



(5) Ulpianus Fragm. V. 4. 1 , ij ina; nca . 



(6) Livius XXXVIII. 36; XLIII. 3. 

 ( 7) Livius IV. 4. 



{i) Livius ibid, et cap. seq. 



