COMMENTATIO ad Q üAESTIONEM JURIDIC AM. 4^ 



ca civis esset, sive peregrini, tuiti esse (55). Et sane necessario ejusmodi quid lo- 

 cum habere debuit, quamvis etiam de modis , quibus res suas tuerentur homines, 

 nondum satis constaret. Ceteioquin enim, quomodo potuissent peregrini Uli, qui 

 pnm.s jam temporibus Romam confluerent, degere ibi et vivere, si omnia . quae se- 

 cum apportajsent, fortuna , reUqua, quaeque ibi non improbando modo sibi com- 

 paravissent (36) , aedes , ceteraeque possessiones , dubia essent atque incerta, nee tu- 

 ti essent ab unoquoque , qui ea omnia abripere illis pararet? Neque hoc affirmaa- 

 dum tantummodo esse videlur de iis temporibus, postquam creari jam coepisset 

 Praetor peregrinus. Quod enim postea proprium magis hujus erat munus, illud noa 

 novum tarnen fuisse videtur, et antea prorsus incognitum (quippe tum erat ipsorumRe- 

 gnm, Consulum deinde atque Praetorum) : verum, propicr hujuscemodi negotiorum 

 in dies crescentem magis frequentiam , proprius ad iUa creari coepit magistratus. 

 Postquam autem mature et hac in re sese efformare coepisset jus illud Quiritium. ci- 

 vesque Romani jus aliquod in res suas haberent proprium, quod penitus ex suae ci- 

 VUatis ralione descenderet, quodque rem ex jure Quiritium habere vocarent, ejus- 

 modi quidem jus, civile prorsus, in res suas habere minime poterant peregrini (S;); 

 ■sed alio tarnen modo, eoque, qui magis in facto, quam in jure consisteret , res [ 

 quas non improbando modo habebant, suas vocare poterant ; possidebant eas magis, 

 iisque utebanmr et fruebantur,' quam domini earum erant, sensu illo Romano; qui 

 tarnen , ut modo ex G a j o demonstravimus , unicus tunc temporis erat modus, qno 

 qu.s dominus diei poterat. Et sane quam arcte possessio illa , quae postea rem in 

 lioms habere Tocari coepit, cum proprio dicta bonae fidei possessione esset conjun- 

 cta, ex Pubhcianae actionis historia patere mihi videtur, quippe quae origine ejus 

 tantum propria , cujus in bonis res esset, in solatium quasi juris civilis vindicatio- 

 pis , demde yero et ejus erat, qui dominus alicujus rei nulle modo poterat dici , sed 

 nihil erat aliud, nisi bonae fidei possessor. - Simili itaque modo peregrini res suas 

 Jiahebant, atque ipsi cives Romani agrum illum publicum, « quia ia eo solo domi- 



« nium 



^ <35) er. Warnkoenig in Notis ad Gibl.onis Pr^cis de l'HIstoIre du droU Eomam p. ,43. Forte 

 u d u it Paulus in 1. I. §. i. D. de acquir. vel amitt. poss. o Doiuiniumque ex natural! possessione 

 o coepisse. Nerva fiUus ait caet" 



(36) Vestigmni fo^e «jus rei occurit apud Li vi um de peregrino ßomae domicillum comparante 

 i. 34. et senus de peregrino in ipso Palatio aedes habente VIII. 19. 



(37) Video tarnen laudat^n, apud Cl. Zimmern, in Disp. laud. not. i3i., sententiam V. Cl. Unter- 

 rlUu""},' 1^'^'"^°'"' PWeg«-'"»«, cum nuUa alia adhue essel dominii species , potuisse etiam ex JLu-e Qui. 

 r. mm a ere. Sed, faleui-, nullu.n vidco idoneum argumentum, quo ea opinio defendi posse videa. 

 tur; contra plures sunt ratlones. quin etiam ex^essa veterum testiinonia , jus civUe Uomanum nullo 

 modo ad peregrjnos umquwn pertiuuisse, 



G 



