COMMENTATIO AD QUIESTIONEM JURIDIGAM. 53 



ritiiim acquirere poterant cives nuda juris gcnliiim traditione. Ubi vero dicta re- 

 gula et ratiocinatio applicari non poterat , ibi non magis cives Romani, quam pere- 

 grini, acquirendi modis juris gentium, Quiritium jus acquirebaiit. 



Verum non abscfue re hie quaeri potest, quando jam usu veniret peregrinis iHucl 

 in bonis dominium ^56)1 Et sane peregrini, sive sooii , sive provinciales, sive cu- 

 juscunque demum generis peregrini essent, domi suae et in suis regionibus non alio 

 modo poterant res suas habere , quam qui et ibi constitutus esset legibus proprieta- 

 tis habendae modus; sie illi , qui prorsus erant liberi populi, secundum jus, quod-^, 

 ipsi, pro sua auctoritate, sibi constituerant : provinciales vero, secundum provinciae 

 suae formulam. Sie etiam alius peregrinus in alius peregrini territorio , non habere 

 poterat proprietatem , quae alios posset producere effectus , quam secundum mores 

 legesqueeasdem, secundum quas et peregrini, ibi habitantes , dominia rerum suarum 

 habebant. Kec mirum. Si enim peregrinus in alieno territorio dominium haberet , 

 eum Ulud a peregrino, ibi habitante , acquisivisse necesse erat: qui adeo, cum nee' 

 jpse ahud haberet jus, quam quod suae ipsius civitatis leges sibi permitterent , ne« 

 qua etiam ahud quid juris in alterum poterat transferre (Sy). Ita v. c. in agro illo 

 Romanorum publico, nemo, neque etiam ipse civis Romanus, aliud quid juris ha- 

 bere poterat, nisi possessionem et usumfructum, neque igitur in illam dominium in 

 bon.s habere poterant peregrini. Sed repeto quaestionem propositam, quando igitur 

 usu ven.ret peregrinorum iUud dominium in bonis? Nam indicavi quidem, quando 

 usu venire non posset, non vero indicavi, quando usu venire omnino posset. Res- 

 pondeo uaque: dominium illud in bonis habere poterant peregrini ibi, ubi ipsum 

 JUS civile Romanum vigebat , ubique et ipsi cives Romani ex jure Quiritium domiiü 

 esse poterant. 



Caeterum hoc loco abstinere non possum a generali animadversione , quae quidem, 



proprie Joquendo, non est hujus loci, sed magis pertinet ad tertium hujus Partis 



Caput, ubi fusius de peregrino agente disputabimus , sed quae tamen ad omnes eos^ 



ocos pertinet, ubi de modis agimus , quibus contra peregrinos agebarur, iisque, 



quibus- ipsi Jura sna salva habebant. JNimixum quamvis actione* juris civilis peregri. 



BIS 



b^<s, quae ad hoc argumentum pertlnent, vehementer inter eruditos disputatum est: adeo ut decem 

 diTersa syslemata hac de re prodiisse testetur Warnkoenig in not. laud. ad Gihboais Psiüs, 



(56) Quaero hie de rebus immobilibus; de mobilibus multo minus iDtricata est quaeslio. 



( »7 ) Neque uniyerse aliud dicendum de cive Romano, in peregrino territorio dominium h^benle 

 o.s. lorle ipsum dlud territorium esset de imperio Ilomano, et Romani ea de re aliler slatuissent, uf 

 posset v. c. civis ßomaaus usucap.ere. 



G.3 



