58 A. J. DUYMÄ.ER vam TWIST 



plus qtiam manifestum mihi esse videtur. Slciti enim pevegrini et aüa multa negotia , 

 secundum suas leges, eipediebant , cujus rei supra exempla in manumissioiiibus et ar- 

 rogationibus habuimus , ita et iisjus testamenti faciendi , secundum ipsorum civitatis le-^r 

 ges , minime abnegarem. Unde Cicero, ut probaret, Archiam tanquam civemRoma- 

 Bum vixisse, noii tantum hoc argumentum attulit , eum testameutum fecisse, verum addit: 

 « testameutum fecit nosti-is legibus (77 )." Quod idem patei-e videtur ex alio ejusdein 

 Cicero nis loco , uln de jure applicatioais agit (7°), ubique de peregrino expresse 

 adjecit, eum inleslaio esse mortnuni. Quae sane verba prorsns esseut supervacaiiea , 

 i\ peregriiii testamenta facere neu potuissent. Neque etiam liac in re secuii sunt 

 Romani regulam : locus i-egit actum. Verum sicuti et suos cives, uLicunque tenarum 

 degerent, sequi jubebant juris civilis Romani praecepta (79): ita et peregriuos ip- 

 sorum civitatis legis observare volebaut. Omnium aperiissime hoc docent Ul piani 

 ■verba (80), quae ita sese habent: « is , qui dedilitiorum numero est, testamenlum 



« facere non potest quoüiam nee quasi civis Romaaus teslarl potest, cum sit 



u peregrinus : nee quasi peregrinus , quoniam nullius certae civitatis, sciens ut ad- 

 « versus leges civitatis suae testetur (81)." Quem tarnen locum longe abest, ut om- 

 nes eodem modo interpretati sint viri docti, Cujacius pro sciens legit civii 

 sint (?i2) ; et pcvrio illud adfersus interpietatur secundum. Quam mutalionem et 

 inlerpretatiouem plures melioris notae JCli probarunt, S ch ul ti n gius , Janus a 

 Costa (85), alii. Cumque tot iique tantae auctoi'itatis viri consentiant , locusque 

 Ulpiani, ita eniendatus, idoneum omnino praebeat seusum, eam interpretalioueiu 

 rejicere non anderem; quamvis dissimulare non possim, miruui milii videri , adfer- 

 sus poni pro secundum j cujus taniea rei, uti illi affirmant, et alia , licet rarissima , 

 occurrunt exempla. Aliaui vero, et verbis et rei naturae, ut videtur , conseulaneam 

 interpretationem probatam habent alii (84), qui in loco, sicuii eum proposui, ni- 

 hil 



(77) Pro ArcLia c. 5. 



( 78 ) De Or. I. 39. Cf. quae supra aJ h. I. diximus. 



(79) Quod cum saepe raultis difficuUatibus ausam praeberet, origluem dedit CodiciUis; cf, pr, 3, 

 de CodiciUis. 



(80) Fiagin. XX. i/J. Gajus I. 47. 



(81) Qua de re cf. etiara Gajus I. a5. HI. 75. Ex quibus 'ocis patet, dispulatum tarnen ea de 

 re fuisse; sed vicil senleatia statuenlium , dedililium non posse testari ; o nara incredlbile videbatur, 

 « peäsiraae coDditionls hominibus voluisse legis (nempe Aeliae Sentiac) latoiem testamenti faciendi jus 

 « concedere," C£ van Assen ad laud. Gaji locum. 



(ti) Cujacius apud Seh ul tinglum iu Jurispr. ante -Just, ad 1. 1. 



(83) Ad pr. J. de testam. ordinaud. 



(84) Quam lalissirae proposuit Äthan. Oleyza et Olano Paralip. Jur. CIv. I. IV. c, 4. in Thes. 

 Meermanui tom. !• 



