6i . A. J. DUTMAER van TWIST 



magisli-aliis, Praetor nimirum peregriims , qui inter pccegvinos et iiiter cives per«* 

 gijnosque jus diceret. 



Sic itaque, quamvis in contralienclo HOn propriis juris civilis Homani formis 

 uterentur peregriui , cum tarnen facile ■viderent, ultimum liaium ipsarum funda- 

 nentum in bouo et aequo esse posilum , in conventionibns suis necessario ad 

 Romanos hosce contractus sese couformare quodammodo debuerunt, adeo qui- 

 dem ( ut A'etcjum intcrpretum liac in re loquendi ratione uiar) ut coutractibus 

 Romanis quasi \estes tautum demerent , quas ipsis induLssent Romani , et ita nu- 

 dis ils uterentur (7). Sic non utebanlur peregrini mancipationibus , sed ven- 

 ditionibus atque tradiliocibus, et in genere propra eraut eorum omnes ii con- 

 tractus, qui solo consensn perficiebantur (8): sie non stipulabantnr iioc modo: 

 spondes? spondeo (9), sed \\a: fide promittis? fide promillo ; pronültisl pro- 

 mitto : sie non utebantur juris civilis illis literarum obligalionibus, sed chirogra- 

 phis et syngrapliis (10): sie denique , ut de aliis taceam , nou deponebant , obser- 

 vato illo Romano mancipationis ritu , ut mox vidinius, sed nuda tantum traditioce. 

 Elex Omnibus istiusmodi negoliis , forte primus Praetor peregriuus , Edicto suo,, 

 sese actiouem daturum pollicebatur : deiade, vero, cresceute in dies magis negotio- 

 rum ireijnentia, et cresceute iude etiam eorum facile, et sine ni'ilt s juris auibagl- 

 bus, expediendorum necessitate, adeo liaec sese commendabant simpücitate et faci- 

 litate, ut subinde etiam urbanus Praetor, dandis exceptionibus actiouibusque , ea 

 conürraaret Cn)» atque hac ratione ipsum jus civile Romauum adjuvaret, suppleret,, 

 emendaret, ita ut inter cives Romanos quoque observarentur. « Praetorum euim 

 « edictis, inquit Gajus, plurcs actiones iutroductae sunt (12)." 



Ex hisce igitur omnibus haud dubium milii videtur , quodsi quis regulam genfera- 

 lem velit , qua disuüsci possit, quinam tandem contractus inter peregrinos valerent., 

 sie esse respondendum : valebant iuter peregrinos omnes ii , qui juris gentium eraut, 

 valebantque et ipsi contractus, proprii Romanorum, quatenus et bi ex gentium ju- 

 re erant depromti. Quam sentenliam jam evidentissimis veterum testimoniis proba- 

 bo. Sic itaque loquiiur Gajus ( l3 ) : «Sed .haec quldem verborum, obligatio: 



« da- 



{•)) PJotissimum est illud pacta nuda et vestila. 



(8) Cf I i5 D. de iaterdicl, et releg. 



(9) Ga j US. III JH. 



(10) Gajus. III. i34i <=f. Cicero de Leg. III. 8, pro Muren c. 17. g^uique citantur in notis aJ 

 Gajill. 



(11) Cf. Hugo op. I. p. aSo. 

 (la) Gajus IV. II. 



(i3) Loco modo clt. III, g3. 



