m ,MJ\3I A. J. DUYMAER van TWlST^AUlf 



gulae, secundum id , quod quolklie et plennnque (ieri solebat, Compönebanlur. 

 Neque etiam cfiita in jure piiucipia hotlie coiidebantiir , cras vero abrogabanlur : 

 verum cohaci'ebat jus civile cum moiibus et ingenio populi iutline , et corrigebalur 

 tantum, emendabalur , ampliüeabatur, et rcsuingebatur , secuadujn ipporuin le.npo- 

 rum mox'uinque mutatam rationem. Uiide, quod niire sane audit nostra aetate, Jus- 

 tltiianum , post aliquot non annorum , sed seculorum decursum , succcssionis ab in- 

 testato aliquod caput ad XII Tabb. siniplicilate;:i revocaie videmus (19 ). Sed haec 

 obiter tantum, Et sie qiiidem videmus, nuljuiu esse negotium, quod peregrini va- 

 lide contrahere non possent ; et si feile eveniret, ut nulla alia superesset V'ia , cou- 

 fugere cerle semper poteraiit ad generalem iliam juris gentium stipulationein , qua 

 neseio quod genus obligatloiiis coiilraliere non posses. Uade etiam ipsiRomani, diin 

 eorum contralieadi modi niultis adliuc niagnisque juris civilis premereutur angustiis et 

 acerbitale , ad firmandas suas , de quacunque re , convenlioues , creberrime iis aii 

 fuisse videntur (20). Sic et si vellent Romani, ut nuda pacta valerent, in slipulalio- 

 nem tantummodo ea deducebant (21). 



Verum liac occasione hie quaeri potest , num nuda pacta , quae inter cives Ro- 

 xnanps minime valebant, valerent tarnen inter peregrinos ? Cui quaestioni, ex supra 

 positis prineipiis, facere non possum , quin affirmando respondeam. Vidimus enim 

 iiiier peregiiuüs ea oiunia valerc,.quae juris gentium sunt. Jam vero nuda pacta 

 procul dubio mihi juris gentium esse videntur. Neque etiam, in jure Romano, um- 

 quam liaec vis pactorum , ratione peregrinorum habita , negatur (22). Praeterea ve» 

 10 Paulus (23), « ex uudo pacto, inquit , inter cifes Romanos actio non nasci- 

 « tur;" et expresse itaque addit inier cives Romanos. Uude, me judice, non male^ 

 a contrario argumentum, ratione peregrinorum, ducere posses. — Verum hanc quae- 

 siionem in praxi nou adeo niagni momenti fuisse existimo, cum, etiamsi nuda pacta 

 inter peregrinos non valerent, facile tarnen possent, uti et ipsi Romani, in slipu- 

 lationem ea deducere: cumque, etiamsi valerent, nemo tarnen facile iis uteretur. 



De- 



""^(19) er. § 3. de legil. agnat. siiccess, 



( ao ) Sic et in emtioBibus venditionibus allqiiando mentio stipuTalionis occurrlt; v, c. in 1. iS, ai. 

 D. de hcred. vel act vend.; in 1. ij. D. de usuris; cf. Seneca de Benef. III. i5. Sic de erictionibus 

 et vitüs rel venditae, slipulationibus cavebatur. Is cnim univepse erat earuin finis, « ut quis cerlior es- 

 « set et securior iolerposila slipulatioue" j l, i. §. l^. D. de sllpulat. Praet. cf. Paulus Reccpl. Sent. 



V. 7 •■ 



( ai ) Paulus Renept. Sent, II. aa. a. 



( aa ) Quod aflirmo auctoritale Schweppii op. 1, J 3i4. 



(43) Kecept, Sent. II. i4- '• Nee dissentire a nobis videtur Schultingius ad li. 1, 



