C01VIMENTA.TI0 ad QUAESTIONEM JüRIDlGAM. 6j 



ab alio Cfuidquam haberet metuendum injuriae , ne denique ulla delicta essent im- 

 punita (oi), atqae sie universe omnes a delinquendo absterrerentur. 



Quae si teneamus, sponte patet, in deliclis non tarn potuisse Romanos atlendere 

 ad diversitatem personarum , qaae delicta commisissent : (nam cujuscunque demum 

 conditionis sit delinquens ,ipsius delicti effeclus semper est idein),sed quaesivisse tan- 

 tummodo , nutn ab aliquo revera commissutn esset. Neque adeo, ex rei ipsius uatu- 

 Ka, poterat, ratione herum delictorum , insignis esse difiTerentia inter ipsos cives Ro- 

 manos peregrinosque : atque hi, aeque ac illi, necessario debebant, nisi acerbiori- 

 bus, cevte iisdem legibus , iisdem poenis leneri , si furtum, injuriam reliqua admi- 

 sissent, Euimvero hie minime suadebat eadem ratio, ne peregrini jure civili Roma- 

 no uterenlur, quae suadebat illud in relii]uis negotiis civilibus, contractibus , testa- 

 mentis , reliquis ; immo contra potius , alia, ut dixi, omuino suadebat, ut jure civili 

 tenerenlur. — Neque etiam bisce in casibus sufficere poterat generale illud gentium 

 jus, quo caeteroquin , plurimis in causis, utebantur peregrini , neque salis securi- 

 tatis illud praeslabat : quippe cui hoc quiJem erat conveniens , ut v. c, res ablata 

 ablata restituerelur , damnum resarciretur : verum quo se\'eriores uullae, quibus opus 

 tamen erat, constitutae erant poenae. Quodsi quis autem contendere velit, injustum 

 hoc esse, quod peregrini legibus lenereutiir Romanorum poenalibus, is profecto non 

 cogilavit, hoc ipsum scivisse , -vel certe scire potuisse peregriuos , cum imperium 

 Romanum intrarent, adeoque intrando in haue rem ipsos consensisse , seseque juri 

 Romano, hac in parte, subjecisse. Praeicrea vero apud hodiernos popiilos fere idem 

 observatur, nt nempe politiae legibus teneautur omnes, qui in territorio geniis de- 

 gunt. 



Si itaqne rel ipsius natura jam suadet necesse esrse , ut , ratione delictorum, eodem 

 jare usi fucrint peregrini ac cives Romani , hanc praeterea senlenliam mirum in mo- 

 dum confirmare videntur Gaji verba expressa , ubi simul ralionem tradit Jcius , et 

 colorem quasi, quibus fieri posset, utjnre Romano utei-etur pferegrinus. Id nimirum 

 Praetores efficiebant, peregriuos cives Romanos fingenles. Sic enim Gajus(52): 

 «Item civitas Romana peregrino fingilur, si eo nomiue agat, aut cum eo agatur, 

 « quo nomine nostris legibus actio coi/stituta est, si modo justum sit, eam actionem 

 « etiam ad peregrinum extendi , velut si furti agat peregriuus , aut cum eo agatur 



« similiter si ex lege Aquilia peregrinus damni injuriae agat, aut cum eo 



«agatur, fieta ciyiiate Romana, Judicium datur." Quo loco, quamvis non omnes 



de- 



(3i ) L. 5i. J. uh. D. ad leg. Aquil. ; 1, 70. §. 5. D. de fulejuss. 



( 3a ) IV. 37 ; ubi siinul ejiismodi fictionura exempla occurrunt ; similis fictionis exemplum eliam 

 occuuit iu lege Rubria alliae Ciäalpinae c£ H ugo Civiüst. Magaz. I. p. 454, 



I 3 



