eOMMENTATIO ad QUAESTIONEM JURIDICAM. 71 



traheret, in obligalione ejus, quae ita existeret, duplex quasi distingui poterat obli- 

 gatio. Continebat enim mixta ea obligatio et naturalem obligationem, quae ex con- 

 sensu originem ducebat, quem in Omnibus contraclibus suis, sed praeter quem in 

 aliis rem, in aliis verba, in aliis scripturam requirebant Romani, quique consensas 

 in obligalionibiis juris gentium erat (35); verum continebat praeterea obligatio ea 

 mixta obligationem civilem, quae exinde oriebatur , quod in coatrabendo juris civi- 

 lis formae fuissent observatae. Seciindum regulam aulem , qua omnia in jure eoieva. 

 modo dissolvebantur , quo erant colligata , quaque « fere quibuscunque modis obll- 

 « gamur , iisdem in contrarium actis liberamur" (56), obligatio illa , quatenus solo 

 conscnsu niteretur , contrario etiam consensu tolli polerat. Sed quamvis ita natura- 

 lis obligatio omnino sublata esset, civilis tarnen adhuc durare pergebat, Nam , prop- 

 tcr eanidem, quam modo proposui , regulam, quod civiliter erat coulractum, etiam 

 eivili tantum modo distrabi polerat. Et cum ita, soluto , juris gentium modo, naturali 

 tantum obligatione , adesset adbuc civilis illa obligatio, summo jure omnino poterat 

 ex ea agi ; et tum demum ,^ cum ita jure eivili actum, cumque exceptio, quae ex 

 contraria conventione ei obstaret, proposita fuisset, cum jam etiam civilis accessisset 

 solvendi modus (07), ipsa etiam civilis obligatio perlmebatur. — Contra vero , prop- 

 ter easdem rationes , civilibus modis naturalis ea simul lollebatur obligatio, cum etiam, 

 in Omnibus istis civilibus solvendi modis, lateret tarnen semper, tanquam fundamen- 

 tum , partium conseusus ; quin imo etiam judicio conlrahi videretur (58), ut mox 

 etiam videbimus. 



Quibus observatis , sponte patere mibi videtur, quid diceudum sit , de niemorata 

 dlvisione obligationum tollendarum, ipso jure, vel per modum exceptionis , ratione 

 obligationum peregrinorum, admittenda, vel nou adraittenda. Quod enim ad pere- 

 grinos atlinet, obligationes , quas it contrahebant , non ita in naturalem et civilem 

 scindi poterant. Erant enim tantummodo naturales, et jure gentium nitebautur , ne- 

 que adeo necesse habebant, ut eivili aliqua ratione dissolverentur. Si enim, quod 

 naturale in iis esset, fuisset solutum, nihil amplius solvendum restabat. Quamvis 

 enim per juris gentium unam alteramve Stipulationen!, vel per cbirograpbos syngra- 

 pbosve , ut supra vldimus , contraxissent peregrini, et quamvis, inter cives Romanos, 

 hi ipsi coBtrahendi modi juris civilis effectum habere possent, ratione peregrinorum' 

 tarnen erant meri gentium juris , neque obligatio civilis inde , inter eos , qui ab omni 



jtt- 



( 33 ) tindeii coatiactus, qui nihil requirunt praeter COnsensumistuni,contractus juris gentium appellautur. 



(36) L i53. D. de R. J. 



(37) GajusIII. i8o,i8i; IV. Jo6, 107. 



(38) L. 3. §. II. D, de peculio, 



