86 A. J. DUYMA ER TAN TWIST 



civcm Romanum, sed peregrinnm ( 4g 1. Dcniqiie illud etlam , qiiamvis obscnre ta* 

 men, quod faleor, sigtiiücare videlur Gajus (5o); quamquam non nego , enm lo-> 

 cum subtiüter ctiam ita expHcavi posse, ut pro noslra senteotia niliil probet (5i)« 

 Caeternm illud lioc loco obiter moneani , quod et de iis, quae hue usqiie disputaTi« 

 11U1S . et de sequentilius etiam valeat. Cum peregrinis aliquando concessnm esse vi-' 

 demus, actionibns, legibus Romanis constitutis, agere, quin imo, secundum nostram 

 seiitentiam , strictis illis legis actionibus uti , boc nequaquam contrai'ium esse ei , quod 

 in multis hujus disputalionis locis observavimus, fuisse ea tantum peregünorum pro- 

 pi'ia, quae essent juris gentium, minima vero ea , quae essent juris civilis Romanl. 

 Namque si ita aliquando jure civili Romano quodammodo uterentur peregrini, sta- 

 tini fictionem intervenire videnius, neque adeo, hac in causa, amplius pro peregri- 

 nis, sed pro civibus Romanis babebantur. 



Verum baec, ut dixi, obiter tantum. Videmus itaque boc: ea judicia, quae im- 

 perio continebantur , Gaji tempore, peregrinorum fuisse propria, et judicia, quae 

 caeteroquin essent legitima,interventu ipso peregrini, imperio continentia esse facta. 

 Quod autem attlnet ad diversos utiiusque generis judiciorum effectus, de eo et supra 

 ]am quaedam monuimus (52)^ quibus boc loco addimus : «Judicia legilima, nisi 

 (( in anno et sex mensibus judicata fuerint, exspirare," dum contra ea , quae im- 

 perio continentur, « tamdiu valent , quamdiu is , qui ea praecepit, Imperium ba- 

 tet (53)." Nemo enim magistratus judicare jubere eo die, quo privatus futurus es- 

 set, poterat (54). Agebant itaque bisce judiciis etiam in provinciis peregrini; ia 

 quibus tarnen, teste Scaevola (55), boc singulare erat, ut judices etiam iu tempus 

 successorum durarent, et pronunciare cogerentur. 



Quaenam vero erat horum judiciorum peregrinorum modus atque ratio? Respon- 

 deo, non alia erat ac ipsorum judiciorum civium Romanorum, neque ulla peculiaris 

 forma iis tribuitur. Sic etiam, ut ex Gaji loeis laudatis constat, judices vel recu- 

 peratoves in peregrinorum judiciis dabantur : sie etiam formulae ad eorum judicia 

 pertinebant, quod vel ex eo ipso loco, ubi de üctionibus agit Gajus, satls con- 

 itat, ubi hujusmodi formulae exemplum proponitur. In quibus tamen ipsis formulis, 

 nisi fallor , aliqua differentia conspicua est, quippe quae, in civium Romanorum 

 judiciis, aliquando in jus tantum, aliquando et jus et ia factum poterant esse con- 



ce> 



(49) Gajus IV. 37. (5o) Gajus FV. 109. 



(5i ) Die! enim polest rerba: « idem juris est si — unum judiceni," perlinere ad peregrinorum ju- 

 dicia siue fictii.tne, 

 (5a) Cf. huius Part. c. II. §.3. (53) Gajus 1. 1. §§. io3, loS. 



(54) L. i3. §. I. D. de jurisdict. cf. Heffter I. 1. (55) L. 49 §. i. D. de JurisicU 



