COVniENT.iTIO AD QUA.ESTIONEM JURIDICAM. 87 



eeptae: io peregrinorum vero judiciis, semper ia factum conceptae faisse viJentur. 

 Quam in judiciis civium Romanorum licentiam, in quibusdam negotiis duplici modo 

 formulam coucipiendi, noti improbabililei- statuere videtur Gl. Schweppe (56), 

 cohaerere cum instituto quodam, origine civili, aliquando etiam in ipsum Praetoiis 

 Edictum recepto. Distinclio autem ista non adeo insignis fuisse videtur, diversis , 

 quos utraque species produceret , effectibus : sed veram differentiam proposuisse mi- 

 hi videlur cl. Heffter (5/), qui sie staluit : « illae (in jus conceptae) versan- 

 « tur in jure civili, hae (in factum conceptae) aequitate et imperio Praetoris ni^ 

 « tuntur." Quod idem non cbscure significat etiam Gajus (58), qui « sed eas 



« quidem formulas , in quibus de jure quaeritur , in jus conceptas vocamus in 



« quibus juris civilis intentio est: caeteras in factum conceptas vocamus, in quibus 

 « nuUa talis intenlionis conceptio est." Quod igitur, primo loco , argumento mihi 

 esse videtur, formulas, in factum conceptas, non vero in jus conceptas, pertinuisse 

 ad peregrinorum judicia (59). Quomodo enim posset ea juris civilis intentio ad 

 peregrinos pertinere, cujus juris nullam prorsus habebant communionem? Unde 

 facile etiam intelligitur ipsa harum formularum in factum concipiendarum ratio, 

 quam proponit porro idem Gajus: « initio formulae , nominale eo, quod factum 

 « est, adjiciuntur ea verba, per quae judici damnandi absolvendive potestas datur." 

 Quod secus fuisse, in formulis in jus conceptis, constat. Alterum argumentum, 

 quod pro nostra sententia facere videtur, in eo positum est, quod ipsum illud for- 

 mulae exemplum, quod Gajus in loco de fictionibus proponit, in factum est con- 

 ceptum. 



Supra autem diximus , in peregrinorum etiam judiciis, aliquando unum judicem, 

 aliquando recuperatores judicasse. Et sane , si recuperatores judicarent, eo ipso 

 elliciebatur , ut , etiam inter cives Romanos, non legitimum , sed imperio continens 

 esset Judicium. Horum autem recuperatorum dandorum usum, ex commercio juris 

 gentium invectum esse, probabile est. In conventionibus enim et injuriis gentium 

 inter se, recuperatores utrinque dari solebant (.60). Unde fortasse in usum 



ve- 



(56) Schweppe op. 1. §. aSG; cf. Heffter cap. XII. passim. 



(57) Heffter obs. pag. 57. Unde Ulpianus In 1. i3. D. de 0. et A. «in faclura acliones elian» 

 « filli famib'aruin possunt exercere." 



(58) Gajus IV. 45 seqq. 



(Sg) Non ideo nego , formulas in factum conceptas pertinere potulsse ad civium Homanorum judi- 

 cia; quod mox afHrmavi. 



(60) Cf. Festus in recuperatoros. Varro de vita Pop. Rom. lib. 3. apud Ueffterum Obs. p. ioi. 

 Plebiscitum de Tliermeusibus, quod exslat apud Sigonium op. 1. p. 5^5. 



