83 A. J. DU"YMAER van TWIST 



veiiit, ut si quid peregrinus a cive Romano peteret, aiit vice versa, recuperator*« 

 clai'enlur. Nee rieinde , etlam inter clves Romanos, rarns erat rectiperaiorum usus (6i). 

 In provinciis £tiam fr«quens est recuperatorum mentio , veliiti XX eorutn , qui de 

 cansis liberalibus judicabant; et tei'ui in sIngulis causis privatis , tarn inler cives^ 

 quam inier peregrinos , et inter utrosqiie coguoscebant (62). Deiiique eliam in pe- 

 regrinornm judiciis mentionem fieri judicis peregrini , non iucommoJe ita explicaii 

 posse videtur , ut dicas , judicem daii solitum fuisse ex ea gerate, ex qua esset reuSi 

 Ejusmodi quid sallem in äicilia locum babuisse constat (65). 



Verum baec de persgrinorum judiciis, Gaji temporibus , sulSciant. Tribuitur 

 autem meniorata illa judiciorum divisio in legiüma, et ea , quae imperio contineutur, 

 legi Juliae Judiciariae (64); unde quaeri potest, quid dicendum \id<;atur de au- 

 liquioribus lege Julia temporibus? Ciceronis tempore, qui legem Juliam 

 Bondum viderat , quamvis quaedam legis acliones , per legem iVebutiam, jam 

 essent sublalae , non tarnen omnes sublatas fuisse, vel ex eo satis patet, quod 

 Gajus earam legis actionum abrogationem , non soli legi Aebutiae , sed simul 

 duabus Juliis tribuit. Uuds Ciceronis aetale et per legis acliones, et per per- 

 concepta verba litigabatur. Peregrinos autem etiam tum aliquando, dum iis civitas 

 Romana fingeretur, lege agere potuisse, supra probare conati sumus. Verumtamea 

 eum litigandi modum non proprium eorum fuisse, non difficile est vldere; sed et 

 eo tempore, formulas, in eorum judiciis, maxime in usu fuisse exislimarem. Neque 

 aliud, ratione formularum earum, de autiquioribus Cicerone temporibus affirma- 

 rem ; atque non improbabilis videtur conjectura , quam etiam proposuit cl. Schep- 

 pe (65), litem istam per concepta verba, semper inter non cives fuisse in usu apud 

 Piaetorem peregrinum , adeoque ex jure gentium demum, inter ipsos cives, pariim 

 legibus, partim moribus , esse receptam. Formulae enim illae juris gentium simpli- 

 citali mire videntur convenire ; et videlur praeterea historiai qua ratioue usus earum 

 iiiter ipsos cives Romanos, et in civium Romanoruin judiciis receplus sit , universe 

 opiime convenire cum ratione, qua el in aliis muUis causis, jus gentium in jus ci- 

 y'iie migrasse constat. Quidquid vero de forma judiciorum peregriuorum sit, agere 

 et judicio jura sua persequi potuisse peregrinos jam XII Tabb, tempore, ex Ci- 



ce- 



(61 ) Hefflei- obs. p loj. 



( fia ) Cf. Cicero in Verr. I. it, ij. Li vius XXVI. 4«. 



(63) C IC uro in Verr. II. i3, iibi haec: «Quod civis Romanus a Siculo pelit , Siculiis judex 

 «daliir, quod Siciilus a cive Romano, civis Roniacus dalui," Senttniiam proposui Hellteri Ubs. 

 p. 103. 



( ti'( ) Gajus IV. Io'(. 



(t).5J Schwtppe op 1 § 554. 



