COMMENTATIO ad QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 9 



^uod liice clarius declarabat , eos manuscripto Vallae potitos fnisse , dum praeteiea 

 njauifestum erat, liarum animadversionum nequaquam Panormitam, at vero Fa- 

 cium anclorem esse. Kegis auxilio opus recuperabat quidem Valla; attamen pro- 

 Libcre liaud poterat , quominus Facius ea, quae coUegeiat, in librum digeieret 

 eliiilucem emilteret : cui scripto quatuor Recriminationum libros opposuit (32), 

 qul supersunt adliuc , dum, contra, Facii opera dudam interlere (2j). 



At Neapoli -aon solum adversariorum insldiis agitatus est, sed etiam in ultinnim 

 vitae periculum incidit Valla. Omnes scilicel reprehendebat , qui lingiia Latiaa 

 male ulerenlur, arguens nempe , eos linguam illam adeo depravare, ut ejus indoles 

 haud amplius dignosci posset. Neque tantum in semidoctos invehebatur . quornm 

 plerique minus eleganter Latine loquebanlur , sed inprimis lites exercebat cum Ju- 

 risconsuhis, ac Theologiae Doctoribus et Monachis, quos continuo ignorantiae con- 

 vincere conabatur (24). Quocirca non mirandum est, eos animi in Vallam fuis- 

 se infensissimi , speculatosque , num üs contumelias illatas ulciscendi daretur oppor- 

 tunilas. Tandem eum haereseos accasandi occasione ab insulso monacbo oblata, 

 Vallam ad Judicem Ecclesiasticum detulerunt , qui eum in Judicium vocavit et 

 examine instituto, ad rogum condemna^it: quam mortem obiisset profecto. nisi 

 ipsius, ad acerbissimi supplicii conspectum auimo deficientis , coufessio simulata , 

 se Ecclesiae consentire , et Alphonsi regis auctoritas e praesenlissimo vitae peri- 

 culo eum eripuissent (25). Omnem hujus rei gestae scenam ipse ingenue narravit 

 Valla (26). De bis vero infra opporlunior dicendi locus erit. — Ceterum fertur 

 quidem a scriptoribus plerisque , Vallam ex illo mortis periculo feliciter exemtum, 

 virgarum tamen castigationem fuisse passum, quod vero, saltem si ipsi hac in re fi- 

 des habenda sit , falso credi videtur ( 27 ). 



Tot tantisque calamitatibus affectus , non diutius Neapoli moratus est Valla sed 

 Alp hon so in bello adversus Florentinos comes adfuit. Rebus autem pacatis 

 amicorum admonitione , nee non Nicolai V, tunc temporis Pontificis, rogatu' 

 Romam profectus est (28). Dum vero ibi degebat, et jussu Pontificis primarios 

 Historicos Graecos latine reddebat, simul Rbetoricam ita docuit, ut mukös nancisce- 

 retur discipulos. Auamen minime egit vitam securam, quandoquidem Georgius 



Tra- 



(sü) Via. Vallae, Opp. 1. 1. L, T. pag. 463 seqq. (aS) Conf. Drakenborch L I. pag. 16. 



(a4) Vid. Bayle 1. 1, in voce, not. D. et Hanckius 1. c. 



(55) Conf. Vallae , Apol. contr. Calumn. Opp. pag. 796. , , , '"t'^'!') *,'"'' '"" " 



{26) VId. ValUe , Antid. in Poggium, L. lY. Opp. p. 36o leqq. ' ' ' '"^ "'"'" ' *" ^ ^ " ' 



Ul) Conf. Vallae Opp. I. 1. pag. 362. (aS) Vid. Vallae Opp. 1. 1. pag. 34p et 355. 



B 



