COMMEXTA.TIO ad QUA.ESTIONEM THEOLOGICAM. , iT 



fffff» ni , ; ! .- •-'^W Bnu'oiiif 



mordeat, prosciodat. " Animadverteiidum enim, Vallae scripta magna pro parte 

 composita fuisse contumeliae ac calumniarum , quibus afficiebatur , repellendamm 

 causa. Uiidique ab aemulis vehementer petebatur , opprobriisque obruebatur. Hinc 

 par pro pari referens, nemini parcebat , omnes contra dente mordaci carpebat. — 

 Quam multa vero et magna in Valla repreheadenda sint , longe plura ejus fuisse 

 merita , quis est qui negaverit ? Neque summi defuere viri , qui magno eum iusto- 

 que tabuere pretio , in quibus Erasmus, quem supra jam laudavimas , iternm lau- 

 dari meretur , haec de Valla ad amicum scribens : d si quando videtur nimis ex- 

 candescere , non ejus vitio , sed depvavaloribus istis erat imputandum. Postulabant 

 sie depravatae, sie contaminatae liierae audacem Zo'ilum ac ßxpßxpoiAxuTiy» magis 

 quam FartJieniam, i. e, acrem Censorem, ac plane Minoum quempiam , et si vis 

 eliam , contumeliosum , qui nimirum änderet , ütt' ÖTTXf^sTv 5rpo? t«? ßpovTxg , Ut vetus 

 habet Comoedia , quique malo nodo malum cuneum adhiberet. Itaque unias Lau- 

 rentii mordacitas, si quidem ita malunt appellare , non paulo plus condu^it rei 

 literariae , quam plurimorum ineptus candor , omnia omnium sine delectu miran- 

 tium , sibique invicem plaudentium (4i). " Et alibi Erasmus scripsit; «Verum 

 esta, mordacior aequo fuerit Valla, num ideo falsum dixit ? usque adeo nobis 

 ^dio est isla mordacitas, ut ejus odio tarn multa scitu digna necessariaque detesle- 

 mur? Adeo nihil ignoscendum putamus , qui tot modis profuit, et doctis etiam id 

 praestilit , ut poslhac circumspectius loqui cogantnr (42)." Unum addam Trithe- 

 mü testimonium (45): « Laurentius Valla, ait , Patricius Romanus, Gramma- 

 ticorum hujus aetatis longe princeps , Philosophus , Rhelor et Tbeologus praestan- 

 tissimus, ingenio snbtilis, acer et veheniens , Laiinam eloqaeiuiam Graecae praefe- 

 rers, multa ad ejus ornatum composuit. Graeci et Laiini sermonis peritissimas 

 cdidit non spernendae lectionis opuscula , quibus nomen suum ad notitiam posteii- 

 tatis cum laude transmisit (44)." 



His generatim de Vallae scribendi modo animadversis , age videamiis de illius 

 scriptis. Vallae opuscula siugvilatim saeculo XV variis lemporibus ac locis editai 

 sunt, quarum veio editionum exemplaria quae supersunt, rarissime occurraut <' KS), 



li- 



(4i) Vid. Erasmus in Epislola ad Protorwtari'ani ^postollcum , Fl seh er um, Opp. T. IXU 

 P. I. Ep. ie3. pag.97, quae Epist. reperitur eliam anle Yailue Anitot, in N, 2*. b]ip, p. 8or. '' ) 



(42) Conf. Erasm. Opp. T. III. P. I. Ep. 2. p. 3. 



(43} De Trithemio , Saec. XV. scriptore, cpnf. Schrö-ck, Kirch. Gesell. "V. XXX. p, 345. 



(4i) ViJ. Th. Blountum, Ccmura Celeb. Auct. p. 46=". Cool, eliam Vossius, du Cumli. c, i^r 

 jie plures c.tem, 



(45) ViJ. Bauer! , Bibl. Ubror, rarior. uitivcrs. I. IV. paj». 227. «> Jonni. 



