46 JESAIAE WILDSCHUT 



fiducia, bona spe defendencla est causa verilatis, causa juslitlae, causa Dei ! Neque 

 vero id ago, ut quemplam cupiam insectari, et in eum quasi Phl.lippica.i scribere; 

 lioc enim a me facinus prücul absit: scd ul eiTorem a mcntibns lionilijuni convellam, 

 ul cos a \itiis sctleiibusqne, vel admonendo vel increpando, sul)move:im (56)." 



Nee niicus Vallae dicendi libertas quin audacia e Declamationis peroralione 

 manifesta est. Ilis igitur ad finem properat verbis : v Sed quid plura opus est in 

 re apertissitna dicere? Ego non modo Consta ntinum non donasse tanta, non 

 modo non ]iotuisse Romanum Pontificem in eisdcm praesciibere 5 sed etiam si utrum- 

 que esset, tarnen utrumque jus sceleribus possessoium extinctum esso contendo. An 

 possiimus piiiicipaluui polentiae papalis pi-o jure proferrc , quem tantorum scelerum , 

 tantorumque omnis generis malorum cernimus esse causam? Qiiamobrem dico et ex- 

 clamo (neque enim timebo bomines, Deo fi'etus ! ) neminem mea aetatein summo pon- 

 lificatu fuisse aul fidelem dispensatorem, aut pi-udentem. Papa et ipse pacatis po- 

 pulis bella iiifert , et inter civitates principesque discordias serit. Papa et alienas 

 sitit opes et siias exorbet , ut Achilles in Agamemnonem ^>]{Mß(lpog ßzaiXiuft 

 Papa non modo Rempublicam, quoJ non Verres, non Catilina, non quispiam 

 peculator änderet , sud etiam rem Ecclesiasticam et Spiritam Sanctum quaestui ha- 

 bet, qiicd Simon ille Magus detestatar ! Et cum herum admoneUir, et a qui- 

 busdam bonis viris reprchenditur; non negat, sed palam fatetur atque gloriatur, li- 

 cere ei quavis ratione palrimonium Eculesiae , a Consta ntino donatum , ab occa- 

 pantibus extorquere. Pauca possedit Silvester, pauca ceterique Snmmi Ponti- 

 fires, qiiorum adspectus apiid hostes fuit sacrosauctus : veluli illius Leonis, qui 

 trucem barbari regis animum terruit ac fregit, quem Romanae vires nee frangere 

 ncc terrere potuerant. Recentes vero Summi Ponlifices, id est, divitiis ac deliciis 

 fiflluuntts, id viduntur lf;borare, iit, quantum prisci fueru sap'enles et sancti, tan« 

 tum ips' et inipii sint et slulti, et illorum egregias laiides omnibus probris vincant. 

 Haec quis Cbristiani Hominis queat aequo anima ferre ? Verum in hac prima no- 

 slra oralione nolo exhortari principes ac populos, ut Papam , efTrenato cursu voli- 

 tantem, inliibeant, eumque intra suos fines consistere compellant; sed tantum ad- 

 moiieant, qui forsitau jam edoctus veritatem , sua sponte, ab aliena domo in suam, 

 et ab iiisanis fluclibus saevisque tempestatibus in portum se recipiet. Sin recnset, 

 tiiiic ad aUeram oiationem, multo truculenliorem , accingeremur. Uünam! Utinam ! 

 aliquaudo videam! (nee enim quidquam est longius quam hoc videre, et praesertim 

 meo couslliü cffecium.) ut Papa tantum Vicarius Christi sit, et non etiam Caeia- 



(56) Vid. Vallae Opp. 1. 1. pag. j6i. 1. 1 — u, sS. ad pag. 76a. 1. 4. et 17— »o. 



