COMMENTA.TIO ad QUÄESTIONEM THEOLOGIG.VM. 55 



Vallae exstat (16) scriptum peculiare, quod contra calumniatores confecit , et 

 • quo se defenderet , ad Eugenium IV, Pontificem Max., misit. In hoc igitur scri- 

 pto: « ea , ait, quae mihi objecta sunt, tantum abest , ut manifesta crimina pulen- 

 tur, ut etiam optime de Religioue Christiana senlientis speciem prae se feraut (17)." 

 Et speciatim de libro,quem nunc dedita opera dijudicamus, haec scribit; « quid? si 

 de Philosophia certamen proposui, nonne praeter legem certamiuis est, aggredi me 

 Theologiae armis (18)?" ^ Ne plura addam , (instituli cnim nostri ratio noa 

 fert, ut pro Valla apologiam scribam) finis Disputalionis Nicolaum, qui Christi 

 causam contra Stoi'cos et Epicureos egit , victorem sistit, Omnibus qui aderant ei 

 adsentieutibus , quin oppugnatoribus ad terminos , ajunt, non loqui redactis. Hi- 

 storia denique teste, Vallae iuimici et calumniatores ausis exciderunt, 



Quodsi vero quaeritur de Vallae in Theologiam meritis , ingenue fatendum est, 

 ejus scripiionem de vero bono hanc ad rem parum facere. Ea enim, ut supra jam 

 monuimus , quae de felicitate beatorum perenni exposuit , ingeniosa magis quam Vera 

 sunt. Reperiuntur praeterea in hac scriptione superstitionis indicia , quae in viro 

 tauto mireris. Huc pertinent quae de nativitate Jesu Christi (19), et de majes- 

 tate Mariae (20) fabulatur , nee non quae de odoratu coelicolarum habet: « Quin 

 etiam, inquit, corpora nostra, id quod in ossibus et pulvisculo Sanctoruni cer- 

 nitur , immortalem quemdam odorem efilabunt." Non minus eo referenda sunt, quae 

 de cibo et potu beatorum subjungit : (i Hoc mihi potissimum placet sequi, quod. 

 cum venia dictum sit, corpus ac sanguinem ipsius Regis ac Domini nostri, Jesu 

 Christi, et quidem manibus suis ministrari in illo honorificentissimo , celeberrimo 

 et vere Dei convivio : qui cibus ac potus tanta erit suavitate, ut hoc sensu prope 

 dixerim ceteros superari. Hie non saturabit unquam , nee famem sitimque redire 

 patietur ; sed continuam dulcedinem in ore nostro relinquet, nee solum in ore dul- 

 cedinem, sed etiam in omnibus membris et vires et suavitatem , quae suavitas ita 

 per omne corpus usque ad meduUas infusa erit, ut nulla venus nee comparanda sit 

 nee requiraturi" Quae revera tam absurda sunt, ut nihil absurdius. Ipse Valla 

 hoc sensisse videtur, statim enim addit : « loquor fortasse obscoenius , quam materiae 

 dignitas postuIat (21)." Haec ergo ejusmodi sunt, ut , etiamsi , aetatis ejus ratione 

 habita, quodammodo ignoscenda videantur, satis superque doceant, hanc Vallae 

 . disputationem Theologiae studiis parum emolumenti adiulisse. 



§. 2, 



(1-6) Pag. 795 setj. (17) In jipnloff. laitd. pag. -^96. Un. 21— 23. 



(li) Ibid pag. -Tp;. lin. 40—^42. ( uj ) L, III. c 17. in fiue, 18 el 19. pag. 984.- 



(ioj Ibid. L. lU, c. 29. p 995 et 996. ( 21 ) IbiJ. L. JUi. c. 25. pag. 990. 



