COMMENTATIO ad QUÄESTIONEM TIIEOLOGICAM. «7 



■ei n olle l eam facere exemplum, Quamquam polest \ideri Inlerpres pcrquim tle- 

 ■ganler dixisse traducere , pro eo quocl est in publicum et in ciperlufn, aique ad 

 judices ducere." — Kicolaus a Lyra hanc vocem barbare, salis inieipreutus 

 fueiat propalare i, e. palam facere. 



Matlh. II: 7. Vulg. : « DiUgenter didlcit." '\^alla: « Unum Graece est verbum , 

 qiiod dici polerat vel exquisivit , vel rimatus vel perscrutatus est, y,y.p!ßu7e. Xs. 3. 

 idem paene Terbura , cum ait : iie et interrogate diligenter de puero , i^iTJcnc.Te dapi- 

 ßS><; , qnod transferri polerat: profecti incesiigate , vel rimamini vel excjuirite, 

 ut mox facit Inlerpres, vs. 16." — His adseniitur Erasmus. 



Rlutib. III: 2. Vulg.: « J^osnitenliatn agile, appropinquahil enim regnum coe- 

 'forum." Valla.: « Legendum est appropinquavit , iioii appropinquabil." Oucm 

 »isiim fuluri pro praeterilo iü boc sane verbo Valla quovis fere loco carpit, et hie 

 Seme! nolasse si^fficiat. Erasmus ad h. L idem observat iibrariorum vilium. 



Malth. III: 4. Vulg.: «Pills camelorum." Valla: «Graece canieli est, non 

 cnmelorum, et sane eleganlius dicilur iu siugulari." Hoc quideni et id genus &lia 

 niiiiuta videanlur, Vallam tarnen accurate texlum Graecum cum versione , quae 

 dicitur, J^ulgata comparasse , testanlur. 



Malth. III: 16. Vulg.: « Et vidit Spirilum Dei descendentem sicut columbam , 

 et descendentem super se." Valla; « Etsi allquando pronomen hoc Graecum am- 

 biguum , htc tarnen nequaquam vldetur ambiguum. Ideoque Bon fuisse. transfercn- 

 dum super se , tanquam de Christo dicalur , quod vidit Spirilum Dei descendqu» 

 tem super se: sed super eum , ut de Joanne intelligatur , cujus graiia aperii sunt 

 coeli , ut videret Spirilum Sanctum, quem vidit descendentem non super se , sed 

 super Jesum, it e. super eum. Nam si diceret super se, diceretur Graece i(p' 

 »■jTCV , nunc dicitur It' ctiiTov." — Erasmus hie verboienus Vallam sequitur. 



Matlh. rV : 24. Vulg.: « Et abiit opinio ejus in iotani Syriam.." Valla: « luu- 

 £itato nomine usus est opinio pro eo, quod csi /ama, rumor, kkov): quae dictio, ut 

 ad Tocem ra»gis quam ad eleganliam iransferalur , Latine dicitur auditio sive au- 

 dilus." 



Matth. V: Sg. ^ulg. : « Si quis te percusserit in dextram maxillam tuam, 

 praebe Uli et alteram." Valla: « Graece non est praebe , sed verte , irrpi-pof." 



Matlh. VI: 34. Vulg. s « C ras tinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi," Valla: 

 « Pvecte quidem translatum, sed ad literam sie ego transtulissem : crastinus eninv 

 dies curabit sua ipsiut , fiepif^vtiirci t« exvTtji;." 



Mailb. Vir ; ig. Vulg,: « Omnis arbor, quae non Jacit fructum bonum , exci^ 

 cletur et in ignem mittetur. Valla: « Graefce iKKÖirreTxi y.xi tU irijp ß»>.>.eT»i. Hniie 

 locum ideo reor aliquos emendare voluisse, nriutantes praesens in futurum, quia ma- 



I 2 Ji, 



