63 JESAIA.E WILDS CHUT 



li, (pios malis arhoribns comparat Dominus, non excitluiUur nunc et in ignerrt mft- 

 timtur, seil postea cxcidentur et in ignem mittentur. Sed Li non vident , Dominum 

 pci*' scntenlias allegorice lofiui , quasi dicerel : omiiis arbor, qune non facLt fruclum. 

 Louum , seiet ab horainibus excidi et in ignem milti." 



Älatth. IX: 58. Vulg. : « Rogale Dominum messis , ut ejiciat operarios in mes- 

 sem suam." Valla: « Cogor interdum mirari Interpretis factum, qui nunc ait: 

 ejiciat, ixßxh^, cum superius dicat : neque mittatis margai'itas porcis ; et non po- 

 tius: emittat operarios, et, neque projiciatis margaritas porcis, cum idem sit ver- 

 bum i/M "il ßikhl^iTB , et alibi dißimare in bonam partem accipiat." 



IMatth. X: i3. Vulg.: « Et siquidem fuerit clomus digna, veniet pax vestra 

 super eamj sin aulem non fuerit digna, pax vestra revertelur ad vos." Valla: 

 « Imperalivi Modi est et praeteiiti Temporis, veniat et revertalur ; non autem la 

 dicalivi elFuturi, ut omnes Codices liabent : iK^ha , i7rt(rTpx:ptiTU." 



Matth. X: ig. Vulg.: « Cum autem tradent ■oos , nolite cogctare, quomodo aut 

 quid loquamini," Valla: «Non est Gi'aece nolite cogitare , neque enim cogitars 

 \etabantur, sed solliciti et anxii esse." — SufTragante Erasmo. 



Malth. XI: 5. Vulg.: « Fauperes euangelizantur." Valla: « Qiiia Interpres Uli 

 solut boc verbo voce activa , quidam putant, litc, quia vocis passivae est, accipi in 

 sensum passivum. Sed active accipiendum est, etsi voce deponenti est apud Grae- 

 cos cvxyyiÄi''eivrJtt , quäle est illud apud Lucam: annunciabo vobis gaudium niag- 

 nuin , eiixyysKtt^oiiM'' 



MatiK. XI: 23. Vulg.: « Et tu, Capernaum! numquid usque in coelum exalla- 

 beris ? usque in infernum descendes ; quia si in Sodomis factae fuissent virtutes, 

 quae faclae sunt in ie , forte mansissent usque in lianc die?n." Valla: « Simi- 

 litudo literae , ut opinor , decepit Interpretern. Graece enim est: et tu, Caper- 

 nfium! quae usque in coelum exaltata es, usque ad infernum descendes , sive 

 polius deduceris, xtä irh KiXTrefivxouß, >j 'iag roü oupxvcü v\jjaöd7X , 'icog aSsu xxrxßißx-, 

 ff^ijj-^. Celerum , iudignum sane videtur sermone divino, addere dubitandi adver- 

 Lium forte, quasi nesciat Deus, quid futurum sit de Sodomis, si apud eam civita- 

 lem factae erant istae virtutes. Ipsum Interpretern citabo testem , qui sine adverbio 

 dubitandi superiorem particulam locutus est : quia si in Tyro et Sidone factae 

 essent virtutes, quae factae sunt in vobis, olim in cilicio et cinere poenilentiam 

 egissent," Idem observavit Erasmus. 



Matth. XI: 28. Vulg.: « Venite ad nie omnes, qui laborati» et onerati estis , et 

 sgo refciam vos." Valla: «Non significat nunc reßcere , cibo rscreare, ut qui- 

 dam putajit, sed quiele, ävcüTrixüau." — Quod iisdem fere verbis Erasmus notaviU 



Äla^lth.. XIV i 2a« Yulg. : « Et dimissa turba, adscendit in mortem solus orar&t 



