COMMENTATIO ad QUA.ESTIONEM THEOLOGICAM.' -jj 



quod ad Philipp. ( c. IV : S) transfertur ^erma/zM?re , ubi dicitur ^erAwawe compar , 

 iru^uys yvliins. Forte Interpi-es transtuÜt ingenuum pro ingenuitale. Nos autenx 

 sciamus, Graece significari germanitatpm quamdam meotis , sive aDimi in<renuita~ 

 tem , nee ingenium nominari. Ulud autem comprobans solet Interpres saepius trans- 

 ferre experiens, sive experimentum capiens , h. e. 5w/aä?«i/ , pro experimento , 



2 Cor. XI: 6. Vulg. « Elsi imperitus sermone , non tarnen scientia," Valla: 

 «i Propier hoc, quod Interpres ait imperitus sermone, quidam esponunt, quod 

 Paulus erat balbus et impedita lingua, q. d. impedito sermone. Homines vere 

 impedito sermone, atque adeo impedita scientia, qui sie sentiunt et loquuntur! 

 Graece legitur idiota verbo , sive sermone ^ l^iär>}i t$ A«;?^. " j^ Erasmus hanc 

 Vallae observationem laudaU 



Gal. II; 2. Vulg. « Seorsum autem iis , qni videbantur esse aliquid." Valla: 

 « Non hie Graece legitur esse aliquid, sed paulo post ( vs. 6), cum legitur, ab iis 

 autem , qui videbantur esse aliquid. Sed neque tertio legitur , ubi dicitur , mihi 

 autem qui videbantur esse aliquid. Quod nescio ab Interprete, an ab alio, sil 

 adjectum , quasi subaudiretur. " — Comprobante Erasmo. 



Gal. III: 17. Vulg. « Hoc autem dico, testamentum confirmatian a Deo." Valla: 

 V Deest in Christum, ut sit confirmatum a Deo in Christum, e]g Xpio-To:/-" — 

 Quod Erasmus etiam monuit , et Griesbachius ad probabiles scribendi omis- 

 siones refert«- 



Ephes.II: 10. Vulg. « Quaepraeparacit Deua." Valla: « Grtece quibus praepa~ 

 ravit, oii TTfoi^ToIfi/xasv' quod ambiguum est, propter naturam linguae , an intelligen- 

 dum sit quae praeparacit , an, quod usitatius et elegantius est, qvLihas praeparafit.. 

 Quodsi Dativi casus est , haud dubie referendum est ad homines , i. e. ad nos , non 

 ad opera." — Sic et Erasmus. Versio Belgica eadem, qua Vulgala , ambigui- 

 tate laboral : tot goede werken , welke Godt voorbereyt heejt. 



Ephes. III: 19. Vulg, ,« Scire etiam supereminentem scientiae charitalem Christi.". 

 Valla : « Non est Dativi casus scientiae , ut K, qui Graeca nesciunt, volunt, sed Ge- 

 nilivi, j'vüasui. Quod si intelligendum est, quod charitas antecellat scientiae, 

 fuit iransferendum Interpreti clarius. Verum ipsius non interest sensum veriorem 

 excutene , ac soieniia humana intelligenda sit an divina , an alio etiam modo intelli- 

 fiendunii ergo per Genilivum translulit, ut invenit. " — Mirandum sane in modujn 



K3 Val- 



