5 "ADlS'i^Ii I^, II. c. VER MEHR 



ut incatescen'iam locum habere dicant, ubi vis expaniifa superet vim conlrahen- 

 iem.. — Qdod igitiir vulgo ejfectua habetur , secundain banc theoiiaai est caussa, 

 Ubinani vero caussam quaeramus remotam, nusq[uaDi dicitur. 



o) Ubi niateriale quid esse caloricum dic<ts , latissimum hypotbesium campiira pa- 

 tefieri necesse est. Quod etiam accidit. Ul de autiq^uioiibus taceamas , receniio- 

 rum praecipuas theoiias referemus. 



rt) De Lucius ignetn numerat ioter vapores , quos coustare Toluit ßuido dpfereri'm 

 te , et niatei'ie graviori , quae sola compressione eliditur. lam ia igne fluidum illud' 

 deferens vocat lumen , materietn graviorem ignis materiem (qua omnia Corpora 

 pTaedita censet), cum qua si lunieu coniungatur, facultatem amidit luceudi , accipif 

 caloriücam. Ignis densitale aucta rursus partenv fluidi emittit , et lucem dispergitT 

 quod in candescenlia obtinet. 



6) LesHus materiem qnidem caloris statuit, sed eius cOmmunicationem, peculiari 

 quodam modo , ope pulsationum in aere fieri credidit. 



c) Qua« hodie aecipitur tlieoria simplicitate sese commendat , eoque ipso, quara- 

 qaam « in incertis nil probabile ," probauda videtur. Simplicitate hoc loco volu- 

 mus, quod omnia £ere fere phaenomena ita explicentuv, ut ulterior eorum indagatio 

 facilior magisque nalurae conveniens efficiatur: nam « in explicandis naturae phae- 

 « nomenis illud in. primis agendum est, ut tales corpoiibus tribuamus vires, quae 

 « istis phaenomenis , quocunque se habeant modo, producendis aptae sint et ia. 

 « Staticcs Dynamicesque regiUis fandatae (a)." 



III. 



Caloris igitur materica , olvc, «t \ulgu dicitur, Valoricum, in universo dispersum,' 

 est fluidum sui generis, cuius particulae integrantes, minutissimae, continuo in mo- 

 tum celerrimum rectilineum concilatae, ita distant, ut rarissinie, etiamsi contraria 

 directione profluentes , sibi invicem occurrant. 



Omnia Corpora , solida , fluida , elastica illud caloricum continent, — utrum chemice 

 eoniunctum an mecbanice inter positum, inter incerta ponimus : eoque magis quod 

 de ipso intimo chemico eonnubio non omnes consentiunt. 



Calorici effectum non percipimus, nisi ubi Corpora plns emittant quam accipiant. 



Covporum siniilariiim massae aequales constantem' accipiant calorici. qaantitatem 

 Becesse est, u-t deSnilam eius quantitatem- emiltant. . 



Prima quentitas eoram capacilatem pro.oalore dfefinit": altera eorum temperiem, 



ÜAuc facultatem exserunt calorico libero ,i\\&va. calorico- jixo sive latente, 



A.. 



^,a) Cl. P. J: üylenbroek, Oraf. p. i3;. 



