i4 G. C. B. S U R I N G A R 



comitantiir , urinae, sudoris et faecum foetores, similia. Sic v. c. cxan- 

 thema miliare , variolae , vcrmes , morbi infantum ex aciclo , quaüs crus- 

 ta lactea est ,. morbi primarum viarnm, pulmonum, oris , narium , fau- 

 cium, e solo'saepe, quem partes illae spargant , odorc, vel e foetore pe- 

 culiari, quem anima spirat, cognosci possiint: Cliirurgos simili ratione ossium 

 cariem et Carcinoma apcrtum sacpe cognosccrc , iuter arlis pcritos constat. 



Qiiae de odoratu diximus, de gastu ctiam magna pro parle valent. 

 Quamvis hoc sensu potissimum quidem indigcat Medicus, ut remedia 

 praescripta explorct, ^odem, tarnen etiam utitur, ut corruptum aegrotorum 

 ijustum , quem verbis indicant, sibi fingere possit et dijudicare. 

 _,Deojque dg t^cta dicejidum est , quem , quam omnes reliqui sensas illius 

 spccies possint baberi, primo loco nominare debuissem. Sine hoc autem 

 sensu J,aec Medicinam disciposse, neque exerceri, vix opus est, ut monc- 

 am. Tactus etenim quo exquisitior sit Mcdico , eo perfectius plura morbo - 

 rum sjgqa animadvertere poterit, etiamsi hoc plerique homines vix credere 

 possint. Ad acgrotantium lectulos nimirum intcr alios homines et Medicos 

 illud potissimum intercedere solet discrimen, quod iÜi , ut aliquam morbi 

 praesentis notitiam acquirant, modo audiant aegrotum narrantem, bis autem , 

 praeter Visum , tactus fere sufficiat ad morbum dignoscendum vulgarem. Ne- 

 que hoc mirum est : Medicus enim , ad aegrotorum Icctos accedens , tactus 

 auxilio, de frlgore , calore et aestu , de cutis siccitatc et humiditate, de illius 

 asperitate , rigiditate atque moUitie judicare, pulsuum dÜRTenlias scdulo ex- 

 plorare et justo pretio aestimare , morbos denique plures, quales sunt tu- 

 mores, hj^dropes , aneurysmata, abscessus profunde lalitantcs, dignoscere 

 poterit. Chirurgus etiam digilis , qui cxplorandifacultate excellunty carcre ne- 

 quit,, ut de vesicae calculo, de uteri polypo aut carcinomate, de carie ossium 

 occülta similibusque morbis statuere possit. Quod denique Lucinae minis- 

 tios lactu subtiiiöri et erudito pracditos esse oporteat, nemo non facile 

 concedet, qui ostii uterini habitum, pclvis conformationem, foetus ipsius in 

 utero situm , apud gravidas et parturieutes, digitorum auxilio rite explorari 

 et cö'gnosci dcbei'e cogitavcrit. 



öj laitur , smguli sensus tarn .es:regia .pracbcnt co^nitionis mcdicae . ad- 



■) 



