ORATIO. 



J7 



observandi et explorandi facultate et sine exquisitissimo sensaum apparatu , 

 nroficere et excellere posse , neminem affirmaturum esse confidimus , qui ea 

 cogitaverit, quae in priori Anatomiae genere praestitit Petrus Morgagnius , 

 in altero , ut Xavierium Bichatum aliosque taceam recentiores , Joannes 

 Swammerdammius et Fredericus Ruyschius, uterque civis quondam Am- 

 stelodamcnsis , in tertio , ne ad Vicq d'Azjrium, Cuvierium, Blamenba- 

 chium, Meckelium et alios provocem , Petrus ille Camperus. 



Physiologia , id est corporis Iiumani sani doctrina , etiam pendet ab expe- 

 rienlia, sive scnsuum nostrorum testimonio. Nam si Fontes cogitemus , e 

 quibus haec doctrina hauriatur, primo loco ponimus observationem eorurn, 

 qnae in homine fiunt vivente et sano. Singula nimirura pliaenomena, quae 

 vel in nostro corpore, vel apud alios locum habere sentimus atque videmus, 

 lucem praebere possunt in hominis sani doctrina. Hac ratione non tantum 

 plures functiones, quae vitales et naturales nominari solent, pro parte 

 cognoscere licet, efficaciam v. c, quam ciborum digestio, somnus, pro- 

 tractae vigiliae aliaeque causae in respirationern et sanguinis circulationem , 

 quatcnus haec e pulsu potest dijudicari, exercent, verum functiones etiam 

 anunales cgregie illustrantur ; doctrina enim, quae de visu, de reliquis 

 sensibus , de motu musculari et de animi pathematibus agit , sine hoc cog- 

 nitionis fönte manca foret aut nuUa. — Auxilium alterum, quo Physiologia 

 ninltum profecit et proficere poterit , in examinando consistit homine mor- 

 tuo, id est, in inspectione cadaveris et in experimenlis varüs, quae in 

 illo possunt inslitui, de quibus vero non ultcrins dicemus, quia jam de Ana-J 

 tomia sumus locuti. — Alia Physiologiam discendi et perficiendi via obser- 

 va(io haberi dcbet mutationum, quae morborum effectu, in corporis func- 

 tionibus apparent. Aegrotum vobis fingite Apoplexia, Encephalitide , calva- 

 riae fractura , qua cerebram comprimitur , similive morbo decumbentem , 

 et e mutata variarum partium functione, quae per symptomala m oculos in- 

 currit , in cerebro omnium moluum voluntariorum , sensationum et actio- 

 num intellectualium , iit vocamus, fontem quaerendum esse intelligetis. Co- 

 giletis porro, quomodo hepatis morbi secretionem bilis, congenita vesicae 

 urinariae vitia doctrinam, quae de urinae secretione agit, morbi hydropici 

 dcnique vusorum absorbentium et exhalantium usum explicavcrint. Simili 



C ra- 



