4 3AC0BI DE GELDER 



osse gloriaf iir , ut noscendi cupidit;ite flagret , ncc tamcn umquam dcsiderli 

 fiammas penitus exstinguerc possit, licet majori studio et diligcntia scopmn 

 allingerc quacrat? Tantali sitientis instar, cujus labia undac rcfugiunt! 



Si ca sit hominum conditio, mullo beatius pecora vivercnt, bcatius bruta 

 aniraalia, guae nec cogitant nec ratiocinantur , sed gaudio vita fruuntur. Si 

 ca sit hominum conditio, jam illi mcdio aevo rcctam viam ingressi sunt, qui 

 stupiditatcm ct imperifiam vitae socictatem fclicissimam rcddcre statuebant et 

 incrtcm obcdientiam in rcbus sacris et civilibus unuin esse diccbant ofTicium , 

 <(uofungi, bonum civem oportet. Homines enini cogitandi artificio praediti, 

 si ad pecorum sortem rcduci possent, diutius ccrto non premerentur tanta 

 investigandi cupiditate, quae vehementiiis flagrat, interea dum auxilia ipsa 

 invcstigantur , quibus placari possit haec cupidilas. 



Si autem animum adverliinus ad concinnum illum ordinem ct exactam ra- 

 tionem , quam in univcrsa natura obscrvamus ; si atlendimus ad doctrinara 

 iUam de Divina Natura ct de Imniortalitate Animi , quae omnibus populis fuit 

 propriaj si animadvcrtimus , ingmiura hominis nativuin , quod unicuique 

 competit, aptissimum esse, quod pcrpoliatur fructusque proferat uberiores; 

 si cogitamus , homincra aliquam certe particulam esse illius universi totainque 

 involuntariara nostrae indolis corruptclam Divinae Sapientiae Benignitatisque 

 i-deam labefactarc: verissimum csse videtur, miserandam adeo conditioneni 

 homini non paratam esse ; sed muito magis credere cogimur , hominem huc 

 usque rectam viam non ingressum fuisse, certe eum quaci^ere nolitiam re- 

 rum , pro suis ingcnii viribus , nimis gravium. 



Equidem existimo, nos facilius veritutis cognitionem consequi posse, quam 

 nonnulli arbitrantur: illud profecto ncgari ncquit, spem nobis, licet tenuissi-- 

 mam superesse , donec argumentis non probatar , homines eam vcritatis 

 coguitioncm numquam accipcre posse. Continua mcditatio illam spem me]do- 

 cuit, et, quasi digito, viam mihi aliquam monstravit, quain ingredi nos opor- 

 tet. In oculos saltera luce clarius incurrit, introitus viae, licet non proi^sus 

 sti-ata<: , taraen ad itineris scopum ducentis. 



Revocate in memoriam gravissiraas Phiiosophorum cum veterum tum rc- 



centiorum de systemate solari rixas, mox in haereseos damnationes abitnras, 



iicc lamen rem ipsam probantes. Cogitate imraensam illam ohservationum 



congentia , quibus usus , tandem sua doctrina celeris palmam pracripuit 



1 co- 



