i[ a : O R A T I O. > D A l ij 



■'Multutn huc refert, A. A. , ut illud teneatis, Iianc firmitatem systematis 

 planctarum , quam laplacius probavit , nulla alia lege possibilem cssc. 

 Verum enini vero crunt fortassis; qui illam vicissitudinum in tcrra ct planc- 

 tis mutationem, quae in superlicic observatur, adamatdc huic lirmitati ob- 

 starc arbitrcntur , et comctas huic firmitati ruinam minarii quorum dubita- 

 tionibus auditis, sic eas refotandas esse opinor. E Mechanices Disciplinu 

 satis patere , has mutationes , quum in planctis particularum quantitates nec 

 augeantLU- nec diminuantur , planetarum motui nullam pcrturbationem aflcrrc 

 posse; et (quod pertinet ad alteram objectioncm) observasse sufficiat , jam 

 satis probatum videri, comctas planetarum motum tam leviter alScere , ut 

 earum effectus, si ullus sit, huc usquc ex obscrvationibus nou satis appa- 

 ruerit. 



Si jam illae attractionis Icges, in natura agentcs , ex ipsa virium notione cx- 



plicari non possint^ et insuper ratio nos concedere jubeat, illud pcrcipi possc , 



has lcges variis modis constitutas esse : quis essct tam socors aut ineptus , ut 



non videret esse quemdam, extra naturam , alicujus Numinis delectum , 



^quo lex attractionis ita nec aliter sit constitutal Si haec lex, inter 



omnes possibiles , una sit , quae optimum ordinem , simplicissimam pulchritu- 



dinem atque constantem firmitatem pianetarum systemati dare possit, nonne 



in eo sapicns csse consilium ct pracstanlissimam sapientiam conceditis? Quan- 



ita enim Phaenomenorum muititudo simplici illa atlractionis Icge explicatur! 



Hac enim non tantum planetae in suis orbitis retinentiu' , sed etiam hacc 



lcx terrae et planetarum figuram , motum, axium nutationem , nec non aequi- 



noctiorum reccssum modcratur; marisquc fluxus et refluxus eadem Ic^e rc- 



guntur; atque si mihi animus esset omnia enumerare, quae tam simplici 



lcge in natura efficiuntur Phaenomena , deflecteret a proposito oratio. 



Quid igitur sibi vehnt inepti ilh et arrogantes, qui origiuem Mundi cocco 



■quodamfato tribuere aggrediuntur , qui causas quas finales vocant, ab in- 



doctis etiam et agrestibus hominibus, ratione ct intelligenlia duce ubicuni- 



•que in omni natui'a observatas, stulte derident, iisque alacriter resisterc per- 



|gt]ht? Sed illos mittamus! Aliud nobis grave quidem et singulare est ar- 



- gumentum , cfuo Numinis exsistentia , extra naturam , tam cvidentissime 



'.probatur, ut nullo dubio labefactari possit ; quod argumentum e systematis 



planetarum constitutione petimus; scilicet*^ co, quod non tantum Vi At- 



C ti^ac- 



