r : : O R A T I O. ig 



sent. Verum , si concedaraus , has hypotheses Mechanices legibus non 

 esse contrarias; quod facile demonstrai^i posset, iis tamen difficultatem non 

 tolli patet. Etenim undenam illi cometae , qui e Solis conflictu planetas 

 formarent? et quae fuisset causa tanti caloris, quo SoUs atmosphaera adeo 

 alBceretur? Jam si illud concedimus, qua ratione planetae in superficie facti 

 sint , nullo modo Mechanices principiis explicari posse , quis rei peritus non 

 Videt? Ex ea insuper firmitate et constantia, quam demonstravimus , evi- 

 denter patet, vim primordialem / nuUo modo ex Phaenomenorum succes- 

 sione explicari posse; igUur necesse est , causam hujus vis extra natnram 

 sitam esse. 



Supposuimus massas, vi gravitatis destitutas, quiescere sed jam moveantar; 

 earum motum rectilineum et uniformem esse oportet ; qui motus , eadem ra- 

 tione, ut vidimus, e Phaenomeuorura successu minime explicatur. 



Jam arguraenta repetamus , quae hoc ratiocinio attulimus ! Vidiraus cor- 

 porum particulas non esse necessarias , neque ex Phaenomenorum successione 

 oriri posse ; percepimus , vires , quibus| hae particulae praeditae sunt , non 

 esse proprietates sed qualitates particularura , eamque ob causam accidentales. 

 Persuasi sumus, inter leges, quibus potuissent planetarum motus moderari, 

 unara earaque simplicem in natura obtinuisse, qua sola , optimus ordo, cura 

 maxima simplicitate, iramutabiU firmitate et constantia in Mimdi structura 

 conjimgi potest Neque has vires , neque leges quibus moderantur, neque vim 

 primordialem , qua planetae semel moti sunt, e successione Phaenomeno- 

 rum naturae, id est, ex ipsa natura, explicari posse, talibus argumentis 

 demonstravimus , quae , utpote e primis rationis principiis deducta , everti 

 non possunt, Hmc oritur itaque quaestio : unde tandem liae particulae ? 

 undenam vires ipsis insitae? unde leges , quibas moderantur? et im- 

 primis, mide Jiaec vis primordialis? Quid polest esse tam apcrtum et tam 

 perspicuum , quam esse quandam , extra naturam , causara , qua hae parti- 

 culae natae, hae vires ortae , atque hae leges sic constitutae sunt? Sensus 

 internus et lex moralis , qua de omnibus rebus ratiocinamur , de iisque ju- 

 dicamus, nosjubet, non tantura credere, hanc causam Deum csse (iilud 

 enim credimus quod valdc probabile est): sed jubet, illud, utpote veritatem 



C a de- 



