30 



JACOCl DE GELDER 



denionstratam concedere: atque illud non minori cvidentia percipimus, cfuara 

 qua , e naturae Pliaenomenis vires adesse concludimus , quibus haec effi- 

 ciuntur. Jam vidctis, O! homincs docti, qui Physicarum rerum studia pestem 

 societati facitis , quoniam existimare soletis haec rcligionem et pietatcm ever- 

 tei'c: vidctis, non prohahilein quandam esse opi?iionem , Deam esseyad 

 quam sustinendam ct pi'opagandam , stiipiditate , imperitia et superstitione 

 oT^us sit; sed esse veritatem , ipsis i//is , quas contemnitis, disciplinis 

 il/nstratam, confirmatam et quam epidentissime demonstratam. 



Deum esse Conditorem , non tantum e materiae exsistentia et naturae viri- 

 bus patet ; sed esse Creatorem praestantissimi ingenii , sapientissimae intelli- 

 gentiae, ex eo maxime illustratnr, quod motus systematis planetarum tam im- 

 mensi , tam simplici Icge , tanto ordinc tantaque firmitate et constantia absol- 

 vantur : atque quod illi motus tanta sagacitate ita constituti sint , ut minimis 

 causis maximi praestarcntur effectus. Si quis' e Macliina a quodam opifice 

 constructa, et ex ejus virtutibus, illius viri intelligcntiam et sagacitatcm dija- 

 dicet , quid judicandam sit de mfinita Creatoris Sapientia et Potentia, Vos, 

 A. A. , meKus sentilis, quam fando equidem expiimcre possim ! Homini matc- 

 ria , e qua machinam construit, data est, naturac viribus ad scopum sibi pro- 

 ]K)situm utitur; Deus vcro materiam creavit, vircs esse jussit, et leges qui- 

 bus hae reguntur constituit. Dixit Deus : Fiat Mundus , et conlinuo Mun- 

 dus erat! 



Frustra inquirerctis , qua ratione Deus materiam creaverit, ejus particu- 

 lis vircs dedcrit, ct , quo consilio vircs lcgibus subjecerit, quibus Mim- 

 dum semper servalurum fore vidcrelur? En limitcm intclligcntiae humanae , 

 quem transire nuniquam possiraus. Exinde nos statuere decct: esse Crea- 

 ioris vo/untatein , qua omnia sunt et reguntur. Mimdi creationera 

 primum esse prodigium profiteamur ! Rationis humanae ofFicium est , persua- 

 sum essc , vires et /eges e so/a Dei vo/untata prorsus pendere et eam 

 ob causam nu//a est ratio, cur Deus Oinnipotens, si p/aceret, ali- 

 quamdiu naturae leges ah i/Iorum institutione sedacere non posset. 

 Equidem historiac fidcm ec auctoritatem iu dubium vocare mallem , quam u£ 

 prodigiorum possibilitatem ncgarem. 



Multa hic mihi in mcntem veniunt, quac si cxponcrc vellem, commcnta- 



tio- 



